I. Са уйлаяьздараш - Са маьлхара уйлаш

"Са урамаш да хьежаш миска,
Ва ховш дика, со цара хьал".

"Урамаш" яхар фу яхилга да?

P.S. Урамаш - улицы)

ДоттагIа

ДоттагIа, са гIалаташ ма леха,
Саг хулац уж вIалла доацаш.
Ламазаш деш, Даьлегара деха,
Нахац со бирса хургвоацаш.

Бехка боахкаргбац хьоx а аз,
ЧIоагIа миска, къе хьо хуле.
Сона кхы вогIадар дайнад пIаз,
Къе хилар да хьона гIойле.

Хьогар дезац сона, бохча, ахча,
Дика оамалац хьо даим леле.
Гаьн тIера баькха хул мерза хьач,
Сонта нах, цу ялатах беле а.

Корта хьа рузкъано тулабаь,
Ваьраз хинна хьо дохьал отте.
Из могаргдац хьона сона ла,
Мел гоам Iа юхьмараш сотте а.

Номаче, 17. Тушоли 2012 шу

Даькъаза Iимназе

Тхьайса вала воал со, укх керда Iимназеча,
Ма хоза латтар-кх денош, цу тиша дешалеча.
Ма къиза, хиннай шо ханаш, шийла Iанаш мо,
Керда гIанда тIа ва вагIаш, миска мо, меца бо.

Яр хьехархо тIачувхаш во, берашка даькъаза,
Ахча мичад ший яхаш, лувш царга бехказа.
Тхьо-м хьалъе маьхк йоацаш, меца аьрзеш мо,
Цу Iимназех цIа хеташ, цу техар ший наIараш во.

Ахча вIалла хьа ца денчоа, шиъ мара oттаргьяц.
Дукха хIам ховш хуле, дика дар вIалла гургдац.
Латтаргва из саьн чу, цхьа бIеха ваьраз мо,
Со тахан эгIаза йоде, ма делхадергда аз шо.

Даьр дешале со ухаш, кхыча тайпара-м дар
Цу даькъаза аре, со дукха сапаргIата вар.
Ма къиза тахьеж хьа бIаргаш, ва миска ера ди,
ДIавода со кхыча мехке, во дуташ шоана Iи.

Номаче, 25. Тушоли 2012 шу

Iимназ (я) - гимназия
дешале (я) - школа
Iи (да) - тень

ГIалгIай мотт

Ва гIалгIай мотт,
Са дега морзал.
Дай дошо ботт,
Iилманхой говзал.

Са гIалгIай мотт,
Хьа кIоарга овлаш,
Сен дарба молхаш,
Дагарянза чотт.

Номаче, 21. Бекарг 2012 шу


ботт (ба) - переплет
чотт (я) - счет

Со воацаш

Со воацаш леста хургда Iа
Вай берий деноргаш.
Лела хургья хьо са дехка,
Къайляьккха са нIоaргаш.

БаьцовгIаш бийсанега
Сатувса хургда а хьийганза.
Кхайкар фад са дега,
Iуйре хьа даькъаза, оттанза.

Апсний ашараш лийкхад,
ХьунагIа бирса дола михаш.
Техар гIончо саькхий Iад,
Латта цига хIанза а гIихаш.

Лехац рузкъа, во саго,
Тоъаш я цун зовзал.
Нийсдар алац вIалла баго,
Воккха сагийчун говзал.

Номаче, 02. Аьтинг 2012 шу


денорг (да) - дневник
нIоaргаш (я) - убежище (мн. ч.)
баьцовгIаш (я) - растения
апсний - абхазский/ая/ое
гIихаш (да) - лесополосы

Деха гIа

Деха гIа са, соца дита,
Из мукъане, кулга ца тохаш,
Са дегач, хиннач бесса дита.

Йийлха уйла са, дIамахьо,
Маьлхара файтон дIатетташ,
Дегач ма тоха сона пхо.

Са ховха така, бIехамаде,
Даькъаза хила гIерташ,
Сина цIенал са, ма кхоачде.

Аз вахар сай, сай дуне,
Са безамий кIоарга бердаш,
Лургдац хьона дIа, сай буне.

Номаче, 09. Аьтинг 2012 шу


сина цIенал (да) - нравственность
бердаш (да) - обрывистые берега

Еза сона аьвла сай

Шийла шар молаш, ахкан юкъе,
Комсий ткъовронашт кIалхе.
Цкъа хетар сона волаш сай къе,
ЧIоагIа бирса хеташ ер малхе.

Аренаш маьлхара, сира буне,
Дадес дына, геттар каетташ.
Хинна турпалхо, вежар уне,
Бетто шод ший, морха етташ.

Амма хеттац вайга саго,
Зама отташ, юха чакхайоалаш.
Хьайн моге, мукъа волаш гIо,
Йоханза юташ, дай кура гIалаш.

Ший Даймохк, лорбе беза,
ЙоархIаш цу тIа кхургайоацаш.
Аьрзий кIорига а, ший бIы беза,
Саг а вахалац, цIе цIа доацаш.

Еза сона аьвла сай, Iаьлий Ков,
Ший тайпар, седкъий лепаш.
Дай мо аз, йоттаргья лакха вIов,
Майра гойташ моастагIа, кепаш.

Номаче, 14. Аьтинг 2012 шу


шар (да) - пахта
малхе (я) - белый свет
йоархIаш (я) - сорняки
бIы (ба, да) - гнездо
аьвла (я) - село

ЦIе бутт

Арсамакхаш иллеш декаш да заманаг,
Миска нани яьгIа берий ага теркадеш.
Сатувсаш я из Даьлийчун совгIатаг,
Цкъа елха, цкъа даьсса ага тIахьеж.

Мух а ба ший тайпар зурам локхаш,
Iаьржа морхаш юха тIоац сегаеш.
Шераш хул даиман шийдар тохкаш,
Бераш доацаш чамза отта сагий беш.

Къаьна мордаш тIа гIолла Iодода хий,
Укх къиза вахаран йоханза зарба.
Кхийстар хьа ковн йисте моастагIий,
Диссадац хьона де цхьаккха дарба.

Бийсан хул хозаш тамашийна цIогIа,
Берий синош хет цкъаза юха Iехаш.
ДIинош къувкъаш, да делхаш а догIа,
Маьлхара дувхарца цIе бутт а сеткаш.

Номаче, 20. Аьтинг 2012 шу

арсамакхаш (да) - васильки
мордаш (да) - морщины
зарба (я) - печать
сетка - мерцать

Бералий ха

Дадес оалар сога даиман сиха ма ле,
Воккхалуш сихагIа кхест дуне а xьа.
Тахан доагIа сона даг сай берале,
Доккхий бIаргашца хьеж со цун тIеххьа.

Къаьнара цIа, са урамаш тиша,
Бурчолг хиннач бесса, мукх баа.
Гаьний гIаьнаш юха а ардарца дийша,
Михо латта хьош са рувгIанаш дIа.

Замано хьеставац хьо бер санна,
Ловзац шераш хьоца лечкъаргаь.
Бирса зурамаш локха цу ший ханах,
Къовлаш бералий кIай йола ниI.

Сиха ма ле оалар сога даим дадес,
Ха сиха йода, сахьаташ уддадеш.
ГIалаш а латтаргьяц хинначa бесса,
Шо а хургдац уж юха йотташ хьал, еш.

Амма бIаргашк шун лепаш хургья,
Даиман берий ха, къонала зама.
Ираз долаш шо а дахаш хургда,
Шо кхургда воккха сагий уйла Iама.

Номаче, 22. КIимарс 2012 шу


ардар (ба) - октябрь

Сигалахийкхухьарг йодаш

Сигалахийкхухьарг сиха йодаш,
Зувш из сел тамашийна лакхе.
Баьде урамаш тIа гIолла водаш,
ТIехьа тIа бIарг а локхаш чаккхе.

Сел из тамашийна этта долаш,
Зирак лехаш хала, сатемза.
Хетаргаь саг цIаккха ха йолаш,
ВIалла хулац-кх юха Iимерза.

Абадес дувц ший искараш Iийна,
Бала ца ийзача, вахар а дац.
Бакъда отт сигале даим сийна,
Аьлач, Iоажале йоацаш саг вац.

Кицаш ший доаржадеш мо бийса,
Кхерами унзари дувцарашца.
Никъа хиннабоацалг сагий нийса,
Нах а эцац тIа, халахетарца.

Номаче, 10. Мангал 2012


сигалахийкхухьарг (я) - аист
чаккхе (я) - окончание
абаде (я) - вечность