за имя спасибо) оно ко мне точно пристало в моем сознании и по сети)Цитата:
Сообщение от Sofiko
Вид для печати
за имя спасибо) оно ко мне точно пристало в моем сознании и по сети)Цитата:
Сообщение от Sofiko
в нашем словаре я не нашла ни къорни, ни к1орни. и вообще слово для меня незнакомое, поэтому не поняла, наверное. и еще я не понимаю, что она говорит в самом начале песни.Цитата:
Сообщение от 06RUS
И у ингушей встречаются песни где поют про "к1орни"- юношу,я уточнил у знающих людей.И певица говорит в песне "к1орни".Цитата:
Сообщение от 06RUS
В контактах нашла еще одну песню в исполнении Хадижат Ахциевой. Это, кажется, из ее раннего репертуара. Голос просто чудо).
Лепа седкъий
Цу баьца малх эшаш санна
Сона эша хьо.
Сайре д1аялча йоаг1а бийса санна
Сона веза хьо.
Алал, хьа дагара яр со йий!
Дувцал, хьа дагара яр со йий!
Цу бетта улув лепа седкъий
Вай духьа лепаш ма дий.
Д1айхача дийнахь беза шийла мух санна
Сона веза хьо.
Сайре д1аялча йоаг1а бийса санна
Сона эша хьо.
Алал, хьа дагара яр со йий!
Дувцал, хьа дагара яр со йий!
Цу бетта улув лепа седкъий
Вай духьа лепаш ма дий.
Сог1 тешала хьо –
Аза сай вахар хьо воацачун хетадаьдац.
Хьо воацачунна сай дег чура й1овхал
Кхыча к1ант1а д1алург ма яц!
Алал, хьа дагара яр со йий!
Дувцал, хьа дагара яр со йий!
Цу бетта улув лепа седкъий
Вай духьа лепаш ма дий.
Я не знал как называется эта песня, нигде написано не было, и просто назвал её Лепа Седкъий:D
Надеюсь Ахциева не обидится. обожаю эту песню:)
Цитата:
Сообщение от Я_!
Извини, я только сегодня увидела твой пост. Огромное спасибо за текст песни!
Кроме хьо ваьча нанас я ничего не могла понять:)
Да, песня чудесная. Я думала это ее официальное название).Цитата:
Сообщение от Сергей_Ингушевич
а что это за фильм под голос Айны?
Наькъаш
Наькъаш, наькъаш,
Сона хьалха шо д1аудаш, кхесташ да.
Седкъий миссел
Да шо дукха,
Сага уйлаш миссел да.
Мичай-те шо доладенна моттиг?
Мичахь соцаргда?
Адамаш шоаца вахар дуста,
Шо хьалийца(?) долхаш да.
Са мохк, Даьхе – са дог.
Уйла,
Хьа сий-курал аз йоаергьяц.
Яла аьлча - лергья,
Бакъда, хьа никъ бутаргбац аз.
Вайна ховш да –
Ц1ена, б1еха – наькъаш тайп-тайпара да.
Цхьацца боа никъ боацаш висар
Дукха-дуккхаг1 г1овле я.
Наькъаш, наькъаш, д1ауд наькъаш –
Дуне доккха, сийрда да.
Уж са мехках, шовда санна,
Хьоарчаденна, долхаш да.
Са мохк, Даьхе – са дог.
Уйла,
Хьа сий-курал аз йоаергьяц.
Яла аьлча - лергья,
Бакъда, хьа никъ бутаргбац аз.
Дал йоах е хIо Мадина!:)
это из сериала лост
Керда Илли - Янд Тамари
Аьрзи
I. Ма1ане дешаш:
Гаьнначе гаьнна
Лел дийха санна
Сийначе сигaле
Шо лела аьрзи
Ма хоза лела
Дог г1озадоахаш
Ма тийна лела
Са са мукъадоахаш
Т1ехь д1алокxа дешаш:
Лела, шо сийна сигале
Лела, шо корта мукъале
Лела, шоан юхе безам са
Са даймохк лакхара зе
Лоами к1ай йистен, ц1енаг1 е
Г1алг1ай денал е, эздел е
Са дай, шай баьха моттигах
Ц1и талай, кура аьрзи!
II. Ма1ане дешаш:
Миху шо леладо
Вежарий санна
Морхаш лела юхе
Йижарий ханна
Г1оттачо малхо
З1анарашца хеста
Х1аьтa a сона лаьттар
Шо дошо хетта
Т1ехь д1алокxа дешаш:
Лела, шо сийна сигале
Лела, шо корта мукъале
Лела, шоан юхе безам са
Са даймохк лакхара зе
Лоами к1ай йистен, ц1енаг1 е
Г1алг1ай денал е, эздел е
Са дай, шай баьха моттигах
Ц1и талай, кура аьрзи!
III. Ма1ане дешаш:
Корт айбаь латт со
Б1аргаш шо леха
Са кар ма делаш
Аз шоага деха
Ер дуне да сона
Лакхе шо дале
Сий дола аьрзи
Сигaлена аьли
Т1ехь д1алокxа дешаш:
Лела, шо сийна сигале
Лела, шо корта мукъале
Лела, шоан юхе безам са
Са даймохк лакхара зе
Лоами к1ай йистен, ц1енаг1 е
Г1алг1ай денал е, эздел е
Са дай, шай баьха моттигах
Ц1и талай, кура аьрзи!
Керда Илли - Янд Тамари
Д1айода Гyйре
I. Ма1ане дешаш:
К1ай кормац санна, михо айбаь
Са корахь лета, гергало*
Д1айода гyйре, сигaле елхая
Са дегат южая, сагото...
Са каьданна б1аргаш т1a дохьал латта
Х1анз санна гyйре йодаш да
Корт х1ал ца aйбеш, юха ца хьожаш
Хьо наькъа т1a г1олла водаш ва
Т1ехь д1алокxа дешаш:
Аз айс даг1о, ма леха со, хьога аьнадале
Вай бийхача безама, со бехки еле, харца еле
Ер дерриге дуне сона, дохал даьннадале
Со йиц ма ле, со йиц ма ле, со йиц ма ле
II. Ма1ане дешаш:
Мичав хьо сона, х1анза везар
Со лела шийлаче Москве
Хьона юхе я, х1анза къона сесаг
Цyн б1аргаш да, хьа - ялсамале
Машенац ва хьо араваьнна,
Е кемац гаьнна водаш ва
Хьайн ейза еле со, цхьан хана
Дагайихе атта, йица ма ле
Т1ехь д1алокxа дешаш:
Аз айс даг1о, ма леха со, хьога аьнадале
Вай бийхача безама, со бехки еле, харца еле
Ер дерриге дуне сона дохал даьннадале
Со йиц ма ле, со йиц ма ле, со йиц ма ле...
Т1ехьара ма1ан дешаш:
Са везар, хьо дуне т1а вале
Са лаьтта лела, бахан да
*гергало - родство, но в этом случае пушинки белого снега
Теник* - Янд Тамари илли
I. Ма1ане дешаш:
Ма хоза е хьо, малха санна хоза
Лоа санна к1ай, хьа лепа бос
Хьанна делха хьа б1аргаш кхердан лийг
Хьо езаш е -
Хьанна делха хьа б1аргаш кхердан лийг
Хьо езаш е, хьоха оал теник
Т1ехь д1алокxа дешаш:
Теник, теник, х1анза елха ма елха
Теник, теник, дог1а ара делха
Хьа б1аргий хий, цин б1аргагоргдац
1а г1айг1а ю аьнна, саг тешаргвац
Теник, теник, д1ахажа дадиг**
Хьа шийла ца1 да, йоахка тик***
Хьа ни1 д1аколи, кора х1адела
Ма елха теник...
Юкъера ма1ане дешаш:
Хьа дийлача б1аргашка седкий эга
Цара сийнача бесаг1а сигле хега
Хьа вахар дац, хьона хеттача бес
Хьона ираз деза...
II. Ма1ане дешаш:
Хоза вахара, хьо хегаш ера
Х1анза дийзар долаш, яхаш ера
Хьанна делха хьа са, хьа ираз дац
Хьо езашвар, хьона везаш вац
Хьанна делха хьа са, хьа ираз дац
Хьо езашвар, хьона везаш вац
Т1ехь д1алокxа дешаш:
Теник, теник, х1анза елха ма елха
Теник, теник, дог1а ара делха
Хьа б1аргий хий, цин б1аргагоргдац
1а г1айг1а ю аьнна саг тешаргвац
Теник, теник, д1ахажа дадиг
Хьа шийла ца1 да, йоахка тик
Хьа ни1 д1аколи, кора х1адела
Ма елха теник...
Т1ехьара ма1ан дешаш:
Хьанна делха хьа б1аргаш кхердан лийг
Хьо езаш е... ма елха теник.
*теник - кукла
**дадиг - ласкательное слово
***тик - магазин
Баркал)
До "ма1ане дешаш" и "т1ехь д1алокха дешаш" я бы не додумалась))
Наьна лаьтта (исп. гр. Лоам)
Вош воацаш висачоа
Вош хинна оттар.
Йиш йоацаш висачоа
Йиш хила г1ортар.
Наьнага сатесса массехана
Г1оза вахара хьо деце,
Лаьтта, тха Нана.
Ер дуне готтадаь
сагото хьовзарах,
Адамий къел-моцала
борз санна ц1овзарах,
Вайна к1орда ма дергдац
укх лаьтта даха.
Вайна к1орда ма дергдац
ер лаьтта аха.
Вай ираз хилача
малх сана къагаш,
Вай г1айг1а хилача
гарренцахь агаш,
Лаьтта да вайца
дог г1озадувлар,
Лаьтта да вай бала
ший дег чу булар.
Ер дуне готтадаь
сагото хьовзарах,
Адамий къел-моцала
борз санна ц1овзарах,
Вайна к1орда ма дергдац
укх лаьтта даха.
Вайна к1орда ма дергдац
ер лаьтта аха.
Ер дуне дуачунна
фусам я лаьтта,
Ер дуне дутачун
фусам я лаьтта.
Вахара къаьстача
вейх массанег1а
Хьахургда юххера
из 1аьржа лаьтта.
Ер дуне готтадаь
сагото хьовзарах,
Адамий къел-моцала
борз санна ц1овзарах,
Вайна к1орда ма дергдац
укх лаьтта даха.
Вайна к1орда ма дергдац
ер лаьтта аха.
Илли аьлач фу дар хьог1?
Мехка илли
Хьадола, вежарий, илли аргда вай
Дог долчун дог дохош.
Хьадола, йижарий, йиш локхаргья вай
Уйла йолчун уйла д1ахьош.
Вайга вай лаьтта ма даха ма йохий,
Вайга вай лаьтта ма лела ма йохий!
Моцаг1а денза вай дола мехкаш вайгара ма даьхад,
Моцаг1а денза вай долча лаьттех вай овлаш ма даьхад.
Наькъа жа 1ул санна дохадаь даха вай
Лелхадаь ма лел вай!
Михо г1анаш санна лебадаь даха вай
Г1овтадаь ма лел вай!
Ма якх ма йоахий вай наьна Мочкъий-юрт
Вай яц ма йоахий вай герга* Буру!
Мочкъий-юрт еций вай наьна Мочкъий-юрт, вай къаьна Мочкъий-юрт.
Зовра* коа еций вай герга Буру, вай къаьна Буру.
Хьадола, вежарий, илли аргда вай
Дог долчун дог айдеш.
Хьадола, йижарий, йиш локхаргья вай
Уйла йолчун уйла хьоаеш.
Ма илли аргда вай, наьна Мочкъий-юрт!
Ва илли аргда вай, шера Буру!
Моцаг1а денза вай дола мехкаш вай да аргда вай,
Моцаг1а денза вай долча лаьтташка воаж дахаргда вай.
Хьадола, вежарий, илли аргда вай
Дог долчун дог г1оттош.
Хьадола, йижарий, йиш локхаргья вай
Уйла йолчун уйла лотош.
Хьайоаккхаргья вай сийна ...*
Хьадоахаргда вай сийрда ...*
Хьабоакхаргба вай вай хоза мохк, Дала аьндале.
Хьабоакхаргба вай вай хоза мохк, вай хоза мохк...
• герга, зовра – не могу понять, но слышится только так
• ... – здесь я, к сожалению, ничего не могу разобрать
Герга,наверное круглая,в данном случае крепость Владикавказ,а Зовра-это селение Заурово.Цитата:
Сообщение от Menina
https://youtu.be/WkcDJJwEKWw
Оли Боли
Оли Боли ла ла ла
Хьо, са теник, йижалахь.
1а, са теник, наб елахь.
Оли Боли ла ла ла
Оли Боли ла ла ла
Бутт, хьо сийрда хьежалахь.
Мух, хьо к1аьда хьекхалахь.
Оли Боли ла ла ла
Оли Боли ла ла ла
Теник, сиха тхьовсалахь.
Теник, сог1 ма къасталахь.
Оли Боли ла ла ла
https://www.youtube.com/watch?v=YSuTX--hfMw
Бийса баьде яр аьле
Бийса баьде яр аьле
Ца воаг1аш ма 1елахь.
Бийса баьде ца хилийта
Беттаца кхетаргья.
Ди дарзе дар аьле
Ца воаг1аш ма 1елахь.
Ди дарзе ца хилийта
Малхаца кхетаргья.
Дог1 делхаш дар аьле
Ца воаг1аш ма 1елахь.
Дог1 делхаш ца хилийта
К1ай даьреш лувцаргда.
Никъ хотте бар аьле
Ца воаг1аш ма 1елахь.
Никъ хотте ца хилийта
Дошо никъ буларгба.
Из мел дола х1ама
Аз шийна дича,
Ца доаг1аш ма 1ийра
Са деза к1орни.
Из мел дола х1ама
Аз шийна дича,
Ца доаг1аш ма 1ийра
Из деза к1орни.
http://right-partner.ru/files/articl...fd588ca7dc.jpg
Эту запись в экспедиции 1932 года сделал Адриано Митрофанов.a напел эту мелодию Гази-Магомед Даурбеков из селения Барсуки.
http://right-partner.ru/files/articl...fd5ab87029.jpg
Гази-Магомед Даурбеков окончил Академию художеств в Санкт-Петербурге. Он же автор знаменитого всадника на пачке папирос «Казбек»
MOXK BAHAN LATAR
1. Šo daxača mexka va Ghalghaj
Dha bovzalba šoa max
Jer moxk bitaraš ba vej dej
Thema tha birza nax.
Jer moxk bitaraš ba vej de
Thema tha birza nax.
2. Thix tuoxam boacaš lat vej nax
Ghalghaj miča xennav lej.
Došoca qhegaš joa iz chi,
Jitaraš ba vej dej.
Došoca qhegaš joa iz chi,
Jitaraš ba vej dej.
3. Car chivo jilla ja vej jurt,
Vej kov, vej kart.
Cђan dä thiђenaš vej jale,
Vej xala beza cђa bart.
Cђan dä thiђenaš vej jale,
Vej xala beza cђa bart.
МОХК БАХЬАН ЛАТАР
1. Шо дахача мехка, ва Г1алг1ай
Д1абовзалба шой мах.
Ер мохк битараш ба вей дей,
Т1ема т1абийрза нах.
Ер мохк битараш ба вей дей
Т1ема т1абийрза нах.
2. Т1ех туохам боацаш лат вей нах,
Г1алг1ай мича ханнав лей.
Дошоца къегаш йоа из ц1и
Йитараш ба вей дей.
Дошоца къегаш йоа из ц1и
Йитараш ба вей дей.
3. Цар ц1иво йилла й вей юрт
Вей ков, вей карт
Цхьан даь т1ехьенаш вей йале,
Вей хала беза цхьа барт.
Цхьан даь т1ехьенаш вей йале,
Вей хала беза цхьа барт.
ЗАЩИТА ОТЕЧЕСТВА
1. О ингуши! В том краю,
где вы живете,
Знайте себе цену
Эту землю нам оставили
Наши воинственные предки.
2. Без упрека сражаются вей нах,
Не был рабом г1алг1а,
Имя это, сверкающее, как золото,
Оставили нам наши предки.
3. Кровью предков основано наше село,
Наш двор и границы.
Если мы потомки одного предка,
То должны быть едины.
(Перевод Берснако Джабраиловича Газикова) http://right-partner.ru/projects/article/147
https://www.youtube.com/watch?v=dKtoh9WYhzw
Наьначе - Г1алг1айче
Эзара шерашка вахара тай лусташ,
Ширача замашка сердалон никъ бусташ,
Хьабоаг1а хьо, Даймохк, тха беркат дебадеш,
Эшадеш шийла дохк, г1озалле 1алашъеш.
Мисара мехкара хьай лараш ца йойташ,
Дзурдзукий ханара йоаккхонаш хьалкхоабаш,
Хьадоаг1а хьо, тха къам, харцонна ка ца луш,
Лестабеш кура ткъам - халонна къар ца луш.
Яхийла, яхийла деладеш ноахалла,
Яхийла, яхийла ца хадаш хозалла...
Яхийла, яхийла сий дола Наьначе!
Яхийла, екийла хьамсара Г1алг1айче!
Кавказа фух йолаш, цунца сий лакхдолаш,
Кхоллачун бух болаш, супачун зем болаш,
Яха хоза, хьо Даьхе, вахара чам гойташ,
Сийрдача безаман ший бола мах хойташ.
Башлоамца са тассар машарца ва долаш,
Маьт-лоамца из дожар сатемца ва долаш,
Дахаш да тхо, Даьхе, 1а денна деладеш,
Дуненна фаьра кад хьа духь текъабеш.
Яхийла, яхийла деладеш ноахалла,
Яхийла, яхийла ца хадаш хозалла...
Яхийла, яхийла сий дола Наьначе!
Яхийла, екийла хьамсара Г1алг1айче!
* слова нашла здесь https://vk.com/wall-68680856?own=1&offset=20
https://www.youtube.com/watch?v=f8MIABfDI38
Еза йо1
Мехкарий вай лоаманчу беттаца бос къувсаш
Дуккха хул.
Ховш ма дий г1алг1ачоа кегий нах яхь йолаш
Мишта хул.
Аз ч1оаг1а дехар ду, наьсархой,
Сог1 бехк ма баккхалаш.
Еза йо1 йигача, сий доацаш саг ва
Ма яхалаш.
Йо1 лургьяц аз яхаш,
Боккхий нах чувхабу йи1и дас.
Са дай 1олохабеш,
Ший ц1а цо хьестаду.
Йо цу вас.
Тхо в1аший деззашехь
Тха безама бола г1ерт (? укхаза со кхетац).
Хургволча устдаьга алал шоай
вей ца луш, таккхал 1е.
Боккхий нах чувхабу къонахчо,
Са дай 1олохабеш.
Йорт цунга кхахьийта дош да са
Йо1 йига (? укахаза со кхетац)
Лоамашка йорт йита
Машаре из хоза лийга санна,
Из са коа хьувзаргья, со ца лей,
Са наьха нус хинна.
Доттаг1ий гулбергба.
Хьоалчаг1 деш Наьсарче екаргья.
Чу ютаргьяц яхаш,
Къургаш деш са уст-да г1ертагва.
Боккхий нах ишта хул,
Х1амма дергдац, к1аьдвелча соцаргва.
Дезала йо1 кхийча, 1елургвац,
Г1адж лайза воаг1аргва.
https://www.youtube.com/watch?v=__i1JUfTB7U
Гучаяла
Лакха коа ни1 йолча ц1аг1а
Шел хозаг1а йоацар яг1а.
Бакъда яц из ловзар долча.
Цецбувлаш ба ч1оаг1а нах.
Занавескаш дада корег1.
Сендохьа эхкад хьог1а уж?
Ше ца гойтара духьа наха.
Яц из сага б1аргагуш.
Гучаяла, гучаяла,
Б1аьсте санна лепаш яр.
Гойта тхона бордий ала,
К1ажар лаьтта кхоачаш яр.
Гучаяла, гучаяла,
К1ант1ий дегаш ловзадеш.
Халхаяла, илли ала.
Берригаш а хьога хьеж.
Д1аболабо цхьане пандар,
Вокхо т1ехьа фата тох.
Ма ираза да къона хилар!
Варц тох! Варц тох!
Занавескаш д1ай-хьай оза,
Малх чубейта ц1аг1а хьай.
Укх дунен чу иштта къона
Хулаш дай цкъа мара вай.
Лечкъа ма е из хьай хозал.
Йола, йола ловзарга!
Халхаювлаш, елакъежаш
Б1арга яйта тхона хье!
Гучаяла, гучаяла,
Б1аьсте санна лепаш яр.
Гойта тхона бордий ала,
К1ажар лаьтта кхоачаш яр.
Гучаяла, гучаяла,
К1ант1ий дегаш ловзадеш.
Халхаяла, илли ала.
Берригаш а хьога хьеж.
Д1аболабо цхьане пандар,
Вокхо т1ехьа фата тох.
Ма ираза да къона хилар!
Варц тох! Варц тох!
https://www.youtube.com/watch?v=how7475-AP0
1аьржа б1аргаш
Малхал сийрдаг1 лепаш,
Бийсал 1аьржаг1 доагаш,
Хоза б1аргаш, уж хьа б1аргаш
деций дог дихьараш,
са сатем боабаьраш.
Яьла мотив йоацаш,
яха моттиг йоацаш,
согат лу са дийнахь цкъа
уж б1арга ца дайча,
уж б1арга ца дайча.
Куралаш ма е 1а.
Хайна даьннад сона.
Хьо со йоацаш мегаргвоацаш
волга хьа ма аьннад,
цар сога ма аьннад.
Хьо со йоацаш мегаргвоацаш
волга хьа ма аьннад,
цар сога ма аьннад.
Малхал сийрдаг1 лепаш,
Бийсал 1аьржаг1 доагаш,
Хоза б1аргаш, уж хьа б1аргаш
деций дог дихьараш,
са сатем боабаьраш.
https://www.youtube.com/watch?v=Qat9i8tVHGc - "Лоам" (ха 7.56-10.40)
https://www.youtube.com/watch?v=qI39I51x0m8 - Мовлад Буркаевас ч1оаг1а сакъердаме оал ер илли:)
Алал сога
Алал сога, алал хьай
хье мичара я.
Дувцал тейпа, бувцал дай.
Сона йовзаргья.
Коача* дын сай човхабаь*,
лоаман новкъа да,
воаг1аргва со шунцига
хьог1 б1аргтохара.
Вахар хургдий, кхоане йий
хьоца воацачун?
Цу хьа б1аргий безамах
Сийг* ца кхоачачун.
Вай ца делхош, таккхал 1е
Цу вай даьшта хой,
Вай ираза да (ды?) воашта бе, (укхаза со кхетац. “Ираза ды” хила мег из циг бувцар)
Езар, вайна лой.
Йоацаш къаьна поарталаш,
Доацаш екъамаш (укхаза со кхетац. “екъамаш”?),
В1ашаг1кхетий безараш,
Ловца баккхалаш.
Ва со кийча безама
Къулбаседкъа ба.
Сона болча тешамах,
йо1, хай г1оз хьаба.
*Коача - 1. Жидкий, 2. Кокетливый, 3. Запальчивый, 4. Всмятку
*Човхаде - 1. Побранить, отругать; 2. Контузить, 3. Повредить холодом (растение)
*Сийг - искорка, искра
*Таккхал - спокойно
*Къулбаседкъа - Полярная звезда
https://www.youtube.com/watch?v=Mi4fHaZ-uR4
Дог1 делхарий хьона?
Дог1 делхарий хьона?
Мух хьекхарий хьона?
1уйран арахь хьо цхаь висача,
Со дага ехарий хьона?
Дог1 дийлханзар сона,
Мух хьийкханзар сона.
1уйран арахь со цхаь висача,
Хьо дагаеханзар сона.
https://www.youtube.com/watch?v=iBFoiKbzNKs
Дог1 делхарий хьона?
Дог1 делхарий хьона?
Мух хьекхарий хьона?
Эри-ара хье цхаь висача,
со дага ехарий хьона?
Новкъост эшарий хьона?
Дог1 дийлханзар сона,
Мух хьийкханзар сона.
Эри-ара се цхаь висача,
хьо дагаеханзар сона.
Новкъост ийшанзар сона.
Дог1 делхалда хьона!
Мух хьекхалба хьона!
Эри-ара* хье цхьаь висача,
со дагайохийла хьона!
Дошо делхалда хьона.
Дото дебалда* хьона.
Гаьна (?) мехка хье цхьаь висача,
дуне къагалда хьона,
со дагалаттийла хьона.
* эри-ара - пустынная местность
* дебаде - размножить
https://www.youtube.com/watch?v=4uKSQU3_s3s
Йи1ий дош
Лакхе вувлаш лакхе дувцаш,
Лохе вувлаш лохе дувцаш,
“Дог доаха йи1иг я хьо са” яхаш
Хай фуражка тиш ма елахь.
Лакхе вувлаш лакхе дувцаш,
Лохе вувлаш лохе дувцаш,
“Лею* йи1иг ал аза”*яхаш
Со ма ювца наьха нахаг.
Аз баркалла алац хьона.
Со къинт1ера ялац хьона.
Айса леву сона мотташ,
1а со лееш вай леларах.
1уйрена да хьо ма ваца,
Сайрена да хьо ма ваца.
К1анто санна 1айха деннача
Хьай деший да хьо ма ваца.
1уйрена да со я хьона,
Сайрена да со я хьона.
Йо1о санна айса деннача
Сай деший да со я хьона.
*Леде, леве, лее - обманывать
* Укхаза со дика кхетац. Ма1ан шита хила мега аьнна хетт сона: "Назвать девушку, которую обманываю?"
https://www.youtube.com/watch?v=dTYUFZfN0k0
Малх
Ва тха хоза дошо малх!
Массанешка хьежа малх!
Тхона й1овхал тела малх!
Тхона вахар денна малх!
Хьо тха товг1а*, хьо тха ц1и.
Хьо бахьан тха ц1ий да ц1е.
Хьог1 да ца1 тха дулха дог*.
Хьоца даха тхона мог.
Ва тха сийрда боага малх!
Массанахьа кхоача малх!
Дошо хьо са бола малх!
Кура йо1 мо бола малх!
Хьо ца хилча оал* ма бац.
Хьо ца хилча тов* ма яц.
Хьо ца хилча шийла ша.
Хьо ца хилча эга ка.
Ва тха боча хьеста малх!
Гучабала тхона, малх!
Маькхаш етта 1а тха, малх!
Дегаш лотта 1а тха, малх!
Хьо тха товг1а, хьо тха ц1и.
Хьо бахьан тха ц1ий да ц1е.
Хьо да ца1 тха дулха дог.
Хьоца даха тхона мог.
Маькхаш етта 1а тха, малх!
Дегаш лотта* 1а тха, малх!
* Товг1а - камин
* Тов - головешки, угли
* Дулха дог - с этим выражением не знакома, но, видимо, оно устойчивое и означает что-то вроде усиленного “сердце мое”
* Оал - пламя
*Дегаш лотта - тут тоже не уверена. Возможно от слова “лотаде” - “зажечь”, т.е. “зажигай наши сердца, солнце”
* Хьог1 да ца1 тха дулха дог - тут не могу понять, во всей строке не уверена. Пока услышала только это.
Ма хоза оаз я укхун
https://www.youtube.com/watch?v=6q7SJW45CYM
1оц1авеха со
Укх дунен т1а сай цхьаь висавар со.
Гаьнна-гаьнна вад лаьрх1а вара со.
Д1авахача а дарба дацар цог1.
Дог даьтт1а вусе, 1оц1авеха со.
Са уйлаша чухьара вуар со,
Гаьнна д1авахача а, юха а веча со.
Д1авахача а дарба дацар цог1.
Дог даьтт1а вусе, 1оц1авеха со.
Доттаг1, моастаг1 воацаш,
Сай (? укхаза кхетац со) сенна мотташ.
Халхетаро чухьар вуаш,
Меттара г1атт ца могаш.
Укх дунен т1а сай цхьаь висавар со,
Гаьнна-гаьнна вад лаьрх1а вара со,
Са уйлаша чухьара вуар со,
Гаьнна д1авахача а, юха а веча со.
Са уйлаша чухьара вуар со,
Гаьнна д1авахача а, юха а веча со.
Д1авахача а дарба дацар цог1.
Дог даьтт1а вусе, 1оц1авеха со.
https://m.youtube.com/watch?v=XoY3Tctrz3A
Седкъа
Д1айхача динахь хьогьенна юсе,
Хьо сога кхайка.
Сог1 хургда шийла шовда.
Са езар, хьо цучу кховда.
Бус наькъа яьнна, никъ ца гуш юсе,
Хьо сога кхайка.
Елхаргьяц хьо, наькъа тинна*.
Къагаргва со, седкъа хинна.
Цхьа ц1аьхха кхывара хозвенна юсе,
Сога ма кхайка.
Бехказал лехаш ма леткъа.
Лехаб 1а сол сийрдаг1а седкъа.
Лехаб 1а сол сийрдаг1а седкъа.
Сога ма кхайка.
Хье цхьаьккха йиса, г1айг1ашца* юсе,
Хьо сога кхайка.
Г1айг1ане б1аргаш ма лекха.
Са мел дар да вайга декъа.
Балано готтаяь, дог ийша юсе,
Хьо сога кхайка.
Воаг1аргва бала хьаэца.
Хьашт дале, бекъа, сайца эца.
Цхьа ц1аьхха кхывара хозвенна юсе,
Сога ма кхайка.
Бехказал лехаш ма леткъа.
Лехаб 1а сол сийрдаг1а седкъа.
Лехаб 1а сол сийрдаг1а седкъа.
Сога ма кхайка.
* Тинна - тила (тул, тиннад) - заблудиться, заблуждаться
* Г1айг1а - горе, скорбь, грусть, печаль, тоска
https://youtu.be/dBSZYKJsbOE?si=nz0glr_nKXJ_Op-W
https://youtu.be/EW5MTUjxfDU?si=a-BXfzFrIAewSuOp
Ва нана, ма ала!
Яда йода хинна зама, вахарах каетташ.
Хоза веций, нур лепаш, са дега Лом-1аьла.
Маьхкараш къувсаш ва, ва соца къувсаш ва.
Къайсача-ваьккхача хургвалий, са вий хьо, д1ахала!
Ва нана, ма ала, из вицве ма ала!
Ва нана, ма ала, цог1 яла ма ала!
Ва нана, ма ала, из вицве ма ала!
Ва нана, ма ала, цог1 яла ма ала!
Денна дувхар хьай хувцаш, лелаш хьо сона гу.
“Дац дуне из йоацаш”, - яхаш, 1а кхайкаду.
Сайна ч1оаг1а хьо везе, аз хьона хайтаргдац.
Раьза я алар дагадоахе, аз раьза я аргадац!
Ва нана, ма ала, из вицве ма ала!
Ва нана, ма ала, цог1 яла ма ала!
Ва нана, ма ала, из вицве ма ала!
Ва нана, ма ала, цог1 яла ма ала!
Аргда аз хьо сайна в1алла а везаш вац.
Са б1аргаш гучаяьккха, хьо эша аргда.
Са б1аргех ма хьега, уж хьога хьежаш да.
Са дего йох сога вай в1ашаг1кхетаргда.
Ва нана, ма ала, из вицве ма ла!
Ва нана, ма ала, цог1 яла ма ала!
Ва нана, ма ала, из вицве ма ала!
Ва нана, ма ала, цог1 яла ма ала!
Ва нана, ма ала, из вицве ма ла!
Ва нана, ма ала, цог1 яла ма ала!
Ва нана, витлургвац, ва нана, вицлургвац!
Хьамсара са Нана, со цог1а йоаларгъяц!
https://www.youtube.com/watch?v=9C8SDgmdDQE - в исполнении Магомеда Ужахова
Наьсарен вальс
Боало са белаш тlа кlей зиза тувс.
Наьсаре, Наьсаре - бос лепа кlувс!
Хьо я - са сердало, хьоца сакъердало,
Хьо йоацаш висача - лир доацаш вус!
Наьсаре, бlаьстено баьста са боал,
Хьа зиза техача - со сийрда воал!
Сай безам дlабийце, хьогара барт ийце,
Дарзашта духьала д1аара воал!
Мел гаьна валарах, воаг1аргва со,
«Воаг1аргвац», - аларах, воагlаргва со.
Сийнача талг1еца кlай зиза дlахеца,
Воаг1аргва, воаг1аргва, воагlаргва со!
Кхесташ да к1ай зиза, к1ай зиза, к1ай.
Наьсаре, хьона аз дог д1ало сай!
Хьа седкъий къегалда, хьа иллеш декалда!
Дахалда, дахалда, дахалда вай!
https://www.youtube.com/watch?v=uuAPC7eSYyI - в исполнении Хадижат Ахциевой
Наьсарен вальс
Боало са белаш тlа кlей зиза тувс.
Наьсаре, Наьсаре — бос лепа кlувс!
Хьо я — са сердало, хьоца сакъердало,
Хьо йоацащ йисача —лир доацаш юс!
Наьсаре, бlаьстенца хозбенна боал,
Га зиза техача — со сийрда йоал!
Сай безам дlабийце, хьогара барт ийце,
Дарзашта духьала со ара йоал!
Мел гаьна яларах, йоаг1аргья со,
«Йоаг1аргъац», — аларах, йоагlаргья со.
Сийнача талг1еца кlай зиза дlахеца,
Сай уйлаш дlаювца йоагlаргья со!
Наьсаре, Наьсаре, хьоца да са дог,
Гlалгlайчен лаьтта а зизашца доаг.
Хьа седкъий къегалда, хьа иллеш декалда,
Дахалда, дахалда, дахалда вай!
Текст песни взяла отсюда - https://golos-nazrani.ru/nazranovski...a-odnoj-pesni/
https://www.youtube.com/watch?v=Xhu7usN_rJ4
Г1алг1ай к1антий
Аз шоага ювцар сигленаш яц,
Аз шоага ювцар доазол т1ехь яц.
Аз шоага бувцар Г1алг1ай мохк ба,
Вай мехка яхь йолаш кегий нах ба!
Г1алг1ай к1антий, майра к1антий,
Вай къаман даима оаш сий делаш!
Г1алг1ай мехка доазув лорадеш,
Бусалба байракх лакха хьолаш.
Лома дар санна денал хилда,
Эздел, майрал керте хилда.
Хало еча вай юха дергдац.
Зовзал, кхерам вай эхьте дац.
Г1алг1ай к1антий, майра к1антий,
Вай къаман даима оаш сий делаш!
Г1алг1ай мехка доазув лорадеш,
Бусалба байракх лакха хьолаш.
Мехко сий деш вай дахалда,
Во кха а беча, ма дохалда.
Г1алг1ай к1антий, са вежарий,
Къаман цхоаг1о - вай юхь ма йий.
Г1алг1ай к1антий, майра к1антий,
Вай къаман даима оаш сий делаш!
Г1алг1ай мехка доазув лорадеш,
Бусалба байракх лакха хьолаш.