Амир Плиев (Пхьиле-къонгий 1абизбика Амира)

***

Сога доаг1е хатар-бала
Вел со волча хала хеташ.
Массехк хоза дош 1а ала,
Дег т1ара сох къа а хеташ.
Сона ховргда, новкъост, т1аккха
Эше г1улакх 1а дергдолга,
Хьо вар лоарх1аргда аз доккха,
Кхетош хьа яхь, эздел долга.

Дувц цу 1амо

"Кизга чу гу сурташ санна
Дерриг дуне аз чулувц.
Укх са бухе гургья шоана:
Сигле, лоамаш, гаьнаш, буц",

Дувц цу 1амо сонтабаьнна,
Хетац шийла доккха хий.
Улл гонахьа йоарх1аш аьнна,
Ца ховш лаьтта фордаш дий.

Ма б1ехъелахь къонал

1анна т1еххьа
Б1аьсти йоаг1а,
1алам сомадоахаш.
Бала-хатар
Бицбу хано,
Деха дог г1оздоахаш.

Цкъа этта во
Даим латтац,
Цунах коттадоал
Дика.
Корта айбе,
Тешамех венна,
Хьалха б1арг 1а
Лакха.
Укх дуне т1а,
Вахаш мара,
Цхьаннахьа дац
Вахар.
Даьхен лаьтта
Дезаш мара
Кхоачахилац
Лерх1ар.

Цудухь, наха
Дикаш дара
Кхо ма делахь
Денал.
Оатто, аьттув
Рузкъа лехаш
Б1ех ма елахь
Къонал.

***

Баь т1а дуккха зизаш даг1ар
Делаш, маьлхе къегаш.
Гонахь хьежаш со а воаг1ар,
Лорлуш лувзаш когаш.

Зиртилг миссел новкъа дацар
Зизай сийрда вахар.
Цхьанне царна 1откъам бицар,
Барт болаш уж дахар.

Бакъда, ца ховш ког т1алайза
Царех ца1 аз м1аьддир.
Цхьан юкъа ца зераг1 вахар
Зизашта хатар дир.

Бехк хьаийца, човнаш ехкаш
Зиза аз дерзадир.
Х1аьта а, соцар гоамал, юаш т1ехкаш,
Цун дег чу яха йисар.

Ираз

Ираз уллаш хилац дежа,
Е ше дарга везац хьежа,
Ираз даккха деза къувсаш,
Ца а ваг1аш хабар дувцаш.
Из хет седкъа санна гаьна,
Латташ б1асаьнаш еш даьна,.
Седкъий долча эшац ваха
Доккха, хоза ираз лаха,
Лел из даим вайна лалла,
Х1аьтаъ, да из хьаго хала.
Хьинар доккха, кхетам лакха
Беза ираз шийгахь даккха.
Ираза кад бизза меннар
Г1озвоал фуд ца ховш шийх хиннар,
Цигга дицлу цунна дерриг,
Г1атте дода ираз-хьазилг.
Цудухь, гоал ца воалаш в1алла,
Мелал ираз, боарам хиллал,
Нагахь 1а из хеце бера
Бужаргба хьа дег т1а кхера.

Баркал оал

Наькъ йисте хьаст а лаха,
Цхьанне лаьрхх1а тоабаьб наха,
Леп хьаст раьза болаш малха,
Безам ба цун даим баха.

Цунна гонахь ег1ай гаьнаш,
1и деш эг цар кхаьта г1аьнаш,
Г1андаш гу цу хьаста йисте,
Из моттиг - зизай б1аьсти.

Безамца къахьийгад цига
Боча, ц1ена кулгаш детташ,
Хиво хьогал мел йоаяьчо
Баркал оал из хьаст тоабаьчоа.

Вай теш

Доа леладер гоамлу наха,
Цунна кхайкаю цар вий.
Наьха багар сискал яха
Ловчун даргдац ц1аккха сий.

Халкъий эг1азлоно т1еххьар
Лар ца юташ хьоргва из.
Г1елал ловш дац сага вахар,
Ч1оаг1а ба цун мукълен низ.

Мукъле, машар, вошал, тешам
Массадолча халкъа эш,
Т1ерабаьнна т1ема кхерам,
Дахаргхиларах вай теш.

Къоано

Къоано попа гаьна
Тара хийтар сона,
Вар из б1араваьнна,
Духьаллаьтта вона.
Вар из букарвийрза,
Верриг хобавенна,
Дарцо, ду1о мийрца,
Къаьна попа санна.
Ткъовронаш кагъенна,
Сома хи харбенна,
Гонахь гаьнаш яьнна -
Доккха беркат даьнна,
Латт из къаьна попа,
Курра кхоабаш корта.
Цун тара ва къоано.
Виаь вале а хано,
Шортта я цун т1ехье -
Беркатера т1ехьле.

Эхь ца кхоабе...

Каста-каста къувсе,
Дар а доацар дувце,
Шоайла эхь ца кхоабе,
Г1ерте д1а-хьа боабе;
Г1алаташ а лехаш,
Хуле в1ашка 1ехаш,
Дуне даац шинне,
Тол цар гоамал-синнел;
Низ бисац барт тоабе,
Сийрда безам хьоабе.
Мел цар денна дохьаж,
Цхьана бахаргбац уж...
Цхьанне сабар дарца,
Эздел леладарца,
Б1айха безам хьалкхув,
Ц1енче, дезал хьахул,
Хьадоал доккха беркат.
Дезал - халкъий дакъа,
Даьхенна боал накъа.

Б1ехача меттага

Ма даькъаза ба б1еха мотт,
Хьаг1аца бала г1ерташ котт,
Вахара вол 1а гучайоах;
Бакъдар, харцдеш, 1аьрждеш
К1алтадоах.

Топо-тепчо ца1 мара ца вувч,
Халоно-хатаро юкъ мара ца ювча,
Хьа аьлдитто ийс вув, ва б1еха мотт,
Сийдар б1ехве, вожаве, хьо, ч1оаг1а отт.

Г1ожал хьалхьоайийя корзаг1боах 1а дукха,
Хьа низ кхоач, дорх 1оайий, вонца декха.
1а 1обаяьчох массехк ноахал кхард,
Бух боацача ахка г1ойла вий яха хьа лард.

Цхьанна а мегарволча сага хьо тайна бац,
Эхь доацача кхалсага мара хьо хургбац.
Ше ма1а волчоа в1алла тоам бац
Хьалхьеде д1аьхача меттай шийла дарц.