-
Хьоашалнаькъан Т. 1аьла
Е стихаш язъяь ткъаь итт шу гаргга е совгг1а зама я. Цу хана кептоха йиш йолаш яцар ераш. Цу хана 1аьдал къоабалдеш дола йоазонаш мара арадувлацар. Из ха, Даьла дикаца, х1анз д1аяьннай. Паччахьалкхен оттам а хувцабеннаб. Керда зама я. Бакъда, нах-м шоаш хиннараш ба, аьнна, хетталу (керда ноахалаш хьалкхийна дале а хьалкхувш латте а). Наьха кхетам, уйла-нигат хала хувцалу... Цудухь тахан а "шоай ханнахьа" я, аьнна, хет сона е стихаш. Цудухь зарба тоха пурам лу аз акхарна, е книжкаш арадаккха лаьрх1а къахьийгачарна дега т1ара доккха баркал а оалаш.
Автор
-
Моакхаза кхера
Со г1алг1а ва.
Са гаргала гаргара дай -
гаргараш,
х1аьта кхоачара
мехкара мехкарий-ноаной -
хьаьрса-ал мосаш
хинна алсамаш.
Дукха мехкаш дайзад сона,
дукха лаьтташ хьийшад аз
Г1алг1айче - Эса-ч1ожа кхачалехьа,
йовзалехьа Г1инбухен Кавказ:
Албани,
Урарту,
Митани,
Хетта...
Уж еррига йистеш -
са дега йистош -
са уйлан галахьуокхаре -
са халкъа вахара наькъо лусташ
в1ашаг1хетта...
Йийзай сонадахка дезденна
шим къовлабенна шинар
сенна йола Шинар -
Шумер.
Йовз хьалдий Ура
х1ара урас,
Гудеа, Галгамеш
хиннав со цига.
Ца кхеташ, ца кхоачаш моттиг яц:
Г1ирма аре - Галгари,
К1олхит1е, Мисаре,
Сури, Сиккам...
Евразе мел долча къамашца
д1аийнад.
Евразе мел долча къамех
хьахиннад
са къам!
Тайп тайпарча бесай села1ад,
бес-бессара зизай ц1ов, -
са з1амига турпала халкъ,
дунен т1а хьо хоза тов!
Дикаг1а мел йола оамалаш
йоахк хьох,
хозаг1а мел дола г1улакхаш
доахк хьох!
Хьо тара да
кхыча къамашта, са халкъ, хьай хьашташца.
Хьа вошал да
дунен т1а мел даьхача е дахача халкъашца.
Палеолита, мезолита ханашкара хьабоаг1а
хьа ира, шира мотт.
Филантроп хиннавац, синантроп хиннав
хьа сийлахьа Пхьармат!
Аз доккхал ду
се г1алг1а волаш.
Г1алг1айче
сай даьй матта йолаш.
Г1алг1ай мотт
сай наьнна мотт болаш.
Лаьтта мел долча метташца
бузабенна ба са мотт.
Лаьтта мел долча мехкашца
хоттабенна ба са мохк.
Цхьаъ да Лаьтта.
Цхьаъ да Халкъ.
Цхьан Дешах-Уйлах хьахиннад
Айлама мел дола метташ.
Хьалкъаш, метташ - вежарий,
мехкаш, лаьтташ - лоалахой.
Лоалахоех-вежарех латт
еррига адамле.
Х1аьта а
машар бац Лаьтта.
Миллионаш шераш хьалха
шин кога т1а эттача маймало
хьалъийцача моакхазача кхерах
кхераме герз хиннад х1анз...
Герз да приматах саг ваьр...
Герз да сагах.. йокъ ергъяр,
нагахь вай кхетам
д1ахо йодача хана
сома ца боале,
къахетаме ца хуле...
Тайп-тайпарча нигаташа
дийкъача доккхача дунен т1а
юкъара ди хинна д1эттаб
т1ом хьарах бола къерам.
Т1ема чулатт адамаш.
Массе а миноте,
са ца хьегаш, къахьегаш,
цар кулгашца хьа мел дер
т1ема еча кийчено д1адуъ...
Т1ом - Ваал, Молох, Марс!..
Синнела-боаран
шоай синош кхухь цунна наха...
Бутув шан замалахьа -
д1унгала г1ора мураг1а
баьдеча хьаг1ар чу ше 1омаяьча оамалех
къаста тигац
Бетта т1а кхаьчача саго...
Бакъда, вай хана
валар да, х1алакьхилар -
алхха
Х1омо Х1абилис мара ца хилар,
робот хилар...
Дицде йиш яц саго
моцаг1а денца
ше саг хила г1ийрталга.
Кизгаь чу санна,
исторе чу хьежаш
хила веза из тахан.
Т1аккха мара ховргдац,
магаргдац цунна
ц1ена кхоане хьакхолла.
Хьат1акхаьчай
вай Лаьтта - планета
Ц1еча Жейна т1а
д1аязде деза ха.
Со г1алг1а ва.
Г1алг1а волаш,
г1алг1ай мотт лебеш,
г1алг1ай мехка-мата
ваха безам ба са
дуне мел латт - абаде ди длцца.
- Амин!
1986 шу.
-
Сахьатах дола баллада
Со вар
сахьат
дийна хилац мотташ.
Со вар
сахьат
денна хилац мотташ.
Со вар
сахьат
алхха
сахьат мара дац мотташ.
1ай дар из.
Кхойтта шу Сибарег1а а даьккха,
ц1абоаг1ар вайнах.
Берригаш а
корашка латтар,
х1анз-х1анз воай Нана-Кавказ
гургья вайна, хеташ.
Т1аккха, ц1аьхха, лоам эккхаш мо,
ц1ог1а даьлар цхьаннега:
"Лоамаш! Х1ажал, нах! Лоамаш!
Вай лаьтта да йода ц1ермашен х1анз!"
Нах корзаг1баьлар.
Бераш мо, г1адбахар къонахий, -
ц1абоаг1ар уж.
Х1аьта цар бераш
маьлхара дар, къоаной мо...
Цар кхетадацар
шоай даьй г1адбахар, -
цар Даьхе
мехкахбалар яр.
"Нах! - аьлар цхьан воккхача саго, -
шоашка долчо, фуннаг1а дале а,
вай мехкара х1ама сердалга даккха.
Б1аргбайта цунна вай сиглен малх! -
т1аккха, б1аргашкара хиш д1а а даьха, -
Хоастам хьона, тха мохк! Хоастам!" - аьнна,
кисара лаьтта хьалдаьккхар цо,
лаьтта - молха санна - шод баь,
к1айча кисена юкъе доалла.
Нах кисашка кхувда баьлар.
Цхьанне хьалдаьккхар тепча инза,
вокхо - чокхе бустам,
кхоаллаг1чо моакхаза кхерилг.
"Аьъ! - иккхар са даьвешийга. -
Сахьат ма дарий сога! Сахьат! -
лоацвенна лаьттавар из х1анзалца. -
Я, везан Даьла я1! Лелаш ма дий ер! -
бос а баха кхайкар из.-
Лелаш! Хьажал, нах! Лелаш!"
"Сахьат-м дилла а хул лелаш", -
аьлар цхьанне, бегаш беш мо.
"Хилац даьра дилла-м! - йоахар са даьвошас. -
Вай мехках даьхача дийнахьа денца
саца лаьттад ер..."
Сона ховр, сай даьвоша бакъ лувлга.
Сона дукхаза а хезадар, цо дувцаш,
вай мехках даьхача дийнахьа денца
долалац ший сахьат, яхаш.
Бакъда, цо боча леладора из -
мехкара х1ама доландаь -
ца къасташ,
моцалла ше к1алвисача хана а.
Цудухь вар из сел корзаг1ваьнна х1анз.
"Сахьат лел! Сахьат лел! - йоахар цо. -
Кхойтта шера ца лийнна сахьат!
Хьажал нах! Хьажал!
Х1анзза доладеннад ер!"
"Сенах тамаш ю 1а, ва з1амига саг!
Ший даьй мехка кхаьчад из х1анз, -
аьлар цхьан, лоамаш мо, къаьнна,
йоккха к1ай модж йолаш волча къоаночо. -
Ший лаьтта кхаьчад!..
Хоастам хьона, тха мохк! Хоастам!"
...Сацар
кхойтта шера новкъа ена ц1ермашен...
Т1аккха хайр сона,
сахьат дийна хулга.
Таккха хайр сона,
сахьат денна хулга.
Т1аккха хайр сона,
сахьат
алхха
сахьат хинна ца 1алга.
1969 шу
-
Лоаман Г1алг1айче
Хьерк1ийг сана йола Г1алг1айче,
хьона т1а ца отташ фу дисад!
К1езига хеташ йоассаяр хьа че –
укхаза х1анз рельсаш йохкаш латт.
Хьанна? Сенна? Мича вугаш я уж?
Дохадаьд Келера кашамаш.
Дохоргда кхы а! Никъ мел ба хьагуш
я «Камацой» ира батамаш.
Чулехкай мехка японций «кераш»
(вай техника Лоам – керза: шира),
американций студебеккераш
санна шовзткъеи диълаг1ча шера.
Чухьалхаб т1еххьа исторе хуллаш,
меръенна т1ехкаш цар фега йоах,
мукхдиаь г1аг1аш мо я цар уйлаш,
къарлуш, къаьрадар фаьра да, йоах.
Лейменеи Озигаи юкъе
бетонах бутув г1оташ еш боахк:
- Кхачан программа д1ахьоча даькъе
дакъа лоацаш ба вай лоаман мохк!
Дукха дайнад хьона, са Г1алг1айче!
1а ца озаш 1азап лаьтта дац.
Бакъда, цхьанна а шера ткъоалаг1ча
б1аьшере санна хьо ейхаяц.
Сибарег1а бахийтаб хьа дезал,
цар фу цига лергда, аьнна, хетт.
Бар-барайттаза дийкъад хьа доазув –
цхьаккха висавац ца кхоачаш ц1етт.
Чудийттад тховнаш элгаций, ердий,
ц1ераш етташ доагадаьд декъий
кашамашка… Шоай хурдаь хьо хурдий –
яьккха, йоае г1ийртаб моастаг1ий.
Дуне мел латт ше даьхача мехках
даьккхар тийшача балхаца халкъ.
(Г1оазота бараш шоай лаьтта ахка
бисар.) Маьрешка кхаьчар цун хьакъ.
Кхойтта шера, чхьаг1алкхаш а ц1увзаш,
баьсса лаьттар хьо, са лоамий мохк…
Шоаш даьчох в1алла эхь-бехк ца хеташ –
укхаза х1анз рельсаш яхка боахк.
1986 шу
-
Мочкъий-Юртара Мочкъий Мисарбий
Массе и дийнахьа
вода, яхаш, дувц,
Мочкъий Мисарбий
ше ваьча Мочкъий-юрта.
Массе а дийнахьа
латт, яхаш, дувц,
Мочкъий Мисарбий
ше ваьча Мочкъий-Юрта,
ше даьча ц1енга хьежаш.
Цкъа, цхьан дийнахьа,
из иштта латташ,
т1авенав, йоах, цунна,
из ухалга зувш хина,
цун ц1аг1ара х1ире:
- Маьрша ма ва хьо,
ва къаьна г1алг1а!
Хьо ла ухий
хьай йоацача Мочкъий-Юрта?
Хьо ла латтий
хьай доацача ц1ен йисте?
- Дикаца ма вахалва,
ва къаьна х1ире!
Со ла ма ух
сай хургйолча Мочкъий-Юрта.
Со ла ма латт
сай хургдолча ц1ен йисте, -
аьнна жоп деннад
Мочкъий Мисарбе.
- Цхьа хаттар ма дар са,
ва къаьна г1алг1а,
1а сай хаттара
жоп далар дезар сонна,
ва къаьна г1алг1а, -
оалаш, йистхиннав
цун ц1аг1ара х1ире.
Хаттар де пурам деннад
Мочкъий Мисарбе.
- Мишта хет хьона,
ва къаьна г1алг1а,
хьай ц1аг1а х1анз,
хье ца а вахаш,
со, х1ирий Бастырджий, ваг1аш? –
аьнна, хаттар даьд
х1ирий Бастырдже.
-Лихьо фете даьккхача
Лаьчан б1ена чу
Къажкъайг яг1аш санна
ма хет шийна, -
аьнна, жоп деннад
Мочкъий Мисарбе. –
Фу хургда, хой хьона
къажкъайга, Бастырджий,
лаьча юха деча?
- Цхьаькха хаттар да са,
ва къаьна г1алг1а:
сел эсала хет сона хьо,
ва къаьна г1алг1а! –
аьнна, хаттар даьд
х1ирий Бастырдже.
-Йийхка уллача берза
б1арахьежаш латтача
берстача пхьуна*
тара хет сонна хьо, -
аьнна, жоп деннад
Мочкъий Мисарбе. –
Фу хургда хой хьона
пхьуна, Бастырджий,
борз мукъаяьлча?
- Са мехкара хьадена да
Хьа коа даг1а отар.
Цунах фу аргда 1а,
ва къаьна г1алг1а? –
аьнна, хаттар даьд
кхозлаг1а Бастырдже.
- Хьаькъал хилар дац,
наьха метта вижа воаг1аш,
ц1аг1ара юрг1а бар, -
аьнна, жоп деннад
Мочкъий Мисарбе. –
Бусаргболга хой хьона
хьай юрг1а, Бастырджий,
бусса г1оттавича?
…Массе а дийнахьа
ух, яхаш, дувц,
Мочкъий Мисарбий
ше ваьча Мочкъий-Юрта.
Массе а дийнахьа
латт, яхаш, дувц,
Мочкъий Мисарбий
ше ваьча Мочкъий-Юрта,
ше даьча ц1енга хьежаш.
1972 шу
*пхьу - пес
-
Наьсарера автостанци
Ийслаг1а сентябрь.
1969 шу.
Наьсарерча автостанце
ваг1а со.
Ара делхаш мела дог1а да,
хьакхингашка да боаг1аш т1арш баьккха.
Со х1аманга водац тахан.
Сенга г1оргва?
Цхьа йо1 яг1а сона хьалхашка,
йо1 аьлча а, -
йо1 йий-м сенах ховргда из? -
къона кхалсаг.
К1ирбенна
сона б1арахьеж цун ши го.
(Гуйре. Йис кхийтта
ша ябакх улл кхай т1а.)
Со вовза безам бар цар.
Сахьата т1а хьож со.
Йоаг1аш яц са езар.
Цхьа къонах воал хьачу.
Т1атуллаш
г1алг1ай герга кий а йолаш,
т1аювхаш
ингаласхой 1ажаг1а гимнастерка а йолаш,
ференгий сийна галифе а йолаш,
немций керзови иккаш а йолаш...
- К1аьнк,
Сурхот1а автобус маца йода хой хьона?
Сахьата т1а хьож со:
- Кастта г1оргья.
Йоаг1аш яц са езар.
Цхьа з1амига саг воал хьачу.
Из, хетарах, со вовзаш ва.
Вела а къаже, т1авоаг1а из сона:
- Ассалам-1алейкум! -
кулг лу цо сога.
- Ва 1алейкум-салам! -
хьалъайлу со. - 1оха.
- Ховргва са-м. Фу ду 1а?
- 1охайна ваг1а-кх...
- Фуд шугахьа да? Могаш дий шо?
- Д1алел... Зе-зулам долаш х1ама дац...
Шугахьа фуд? Шо лелий могаш?
- Д1алел тхо а. Х1ана ваьннавар хьо?
Буро т1а водаш-м вац хьо?
- Вац даьра...
Хьо лелий зе доацаш?
- Со Маг1албике ваха безам болаш
араваьннавар...
Кхоана, Солсбик вий,
цун ви1ий саг ц1айоаг1а,
из д1ахайта...
Автобус маца йода хой хьона?
Сахьата т1а хьож со:
- Кастта г1оргья.
Йоаг1аш яц са езар.
Цхьа йоккха саг йоал хьачу,
т1аьнк1ала боаллаш нув а болаш:
- К1аьнк, хьо мича водаш ва?
- Х1аманга водац. Х1ана хеттар 1а?
- Мичара ва хьо т1аккха?
- Яндарера.
- Яндарера хьанах ва хьо?
- Хьоашалнаькъан.
- Са шуча я Яндарера Хьоашалнаькъанга.
Тонкарга Мусост вовзий хьона?
- Вовзац сона-м.
- Цун ви1ий во1ага я са шуча.
Маьре-м вай Сибарег1а долаш яхай тз.
Укхаза цхьаннега хьежаш ваг1аш хургва хьо.
- Ваг1а-те...
- Т1ой-Юрта автобус маца йода хой хьона?
Сахьата т1а хьож со:
- Кастта г1оргья.
Йоаг1аш яц са езар.
Пластинка локх тире:
- Кхорзаш-йотташ москалаш ялара, -
ла-ла-ла, -
дотта-молаш к1ай къаракъ далара, -
ла-ла-ла, -
маг1а латташ зудабераш далара, -
ла-ла-ла!..
Сахьата т1а хьож со.
Йоаг1аш яц са езар.
Цхьан маймал мо волча саго
хьат1а а вай,
ши шай дех согара...
Сахьата т1а хьож со.
Йоаг1аш яц са езар.
Садов...
Сахьата т1а хьож со.
Йоаг1аш яц са езар.
Бийса хул...
Сахьата т1а хьож со.
Йоаг1аш яц са езар.
Янзар.
Яндаре уха автобус.
1969 шу.
-
1аьржа форд
Форд,
малав хьо
1аьржа ба аьннар?
Хьо-м бац 1аьржа.
Хьатара ба,
са езар санна.
II
Форд,
сенна ихаб
аргонавташ хьо болча?
Дошув бахьани?
Со-м
хьо бахьан ухаргвар.
III
Форд,
т1адам миссел мара
бац-кха хьо!
Саг велхача хана
цун б1аргах боала
хи т1адам.
IV
Форд,
со-м хьо
боккха ба мотташ вар.
Фу дергдар 1а,
мишта бахаргбар хьо
са дог миссел хилча?
V
Форд,
х1анай хьа б1аргий йовхаш
хьачаш санна сийна?
Пхаьра ба хьо?
Цудухь еза хьона
дирал?
VI
Форд,
хьа везар хургвар со,
безам фуб ховш хьо баларе.
Х1ана аьлча,
кхы х1ама хургдац
хьа безама жоп дала могаш.
VII
Форд,
дошо ч1уг яьккхар 1а
согара тахан.
Фу де боал хьо?
Са нускал хилеи?
Са сесаг хилеи?
VIII
Форд,
тарлургдий вай
цхьана?
Хьо форд ба,
со поэт ва.
Сов доккхий да вай.
IX
Форд,
дика болх ба
хьо поэт боацаш.
Къе хургдар
вай шиннена
цхьан лаьтта.
X
Форд,
в1аг1къаста вай,
форди саги санна?
Хьо сона чу бахаргба,
со хьона чу вахаргва
даим...
1969 шу
-
Какая же ты умница, Menina! Спасибо!
-
Даьхе
Хьо тайп-тайпара хестабу, са мохк.
Нагахьа поэт вац Г1алг1айче,
цкъа хьалхаг1а "Даьхе" е "Даьймохк", аьнна, корта а язбаь,
т1аккха, "доги коги", "дохки мохки" яхача рифмащца
цунна к1ала ткъий миссел д1аьха дег1 ца деш...
Из стих лоарх1. "Сердалос" кхо сом лу цунах.
Х1аьта кхаь сомах, хьайна ма хой хьона,
б1аргах 1ооллабенна улла хи т1адам мо йола
московски къаракъа шуша йоаг1а.
Пелаш 1одотт: "Дернем!" - аьле, д1амол уж.
Т1аккха х1аране цхьацца анекдот дувц.
Т1аккха, чубахе, бутт хьалхаг1а, шу хьалхаг1а санна,
"Даьхе", "Даьй мохк" аьле, корта а язбий,
цунна к1ала ткъий миссел д1аьхадег1 язде ховш.
Цхьанне: Сона еза хьо, Даьхе!
Хьо бахьан доаг са дог!
Лел со хьа маьлхе,
Лувзаш атта ког!
Шоллаг1чо: Сона беза хьо, Даьймохк!
Хьо бахьан детталу са дог!
Д1адаьннад хьона т1ера дохк,
Баьккхаб 1а сердалонга ког.
Кхоаллаг1чо: Сона еза хьо, Даьхе!
Хьо бахьан д1алургда аз дог!
Фу хургда хьа маьхе!
Хьоца лувза аз ког.
Виълаг1чо: Сона беза хьо, Даьймохк!
Укхаза Лермонтов лийннадаь!
Д1адаьнна т1ера дохк.
Ираз долаш бахандаь.
Пхелаг1чо: Сона еза хьо, Даьхе,
Жа1улаш 1а кхоабандаь!
Кхыча мехкашца янна яхье,
Мехкадаьтта теландаь...
Хьо тайп-тайпара еза, са Даьхе...
Аз а лаа хьога т1аккха, "сона еза хьо", аьле?
Ма алеи? Мегаьд... Наьнага а аьннадац аз-м из...
Цул совг1а, сона дика хов е стихотворени
"Сердало" т1а араяргйоацилга.
1970 шу
-
-
Цитата:
Сообщение от
huss
:resent:
Вам не нравится Хашагульгов?)
-
Кхолламхочун никъ
Юха ма саца, к1аьд ма ле.
Лоаман бухь баккха.
Хала да дехках чакхвала.
Хала да морхел лакхвала.
Б1огора ух 1очухьажача,
дог во хул. Х1аьта а -
юха ма саца, к1аьд ма ле.
Лоаман бухь баккха.
Къайлаваргва хьо нахах,
де доацаш вовргва.
Вовзачар, везачар вицвергва.
Далла мара хозаргъяц
лувкхера хинна хьа оаз.
Цхьоал йоссаргья хьога.
Хала я урхе. Х1аьта а
ураг1а боаца никъ
вахара никъ бац.
Юха ма саца, к1аьд ма ле.
Лоаман бухь баккха.
Далла мара ца дайнар
гургда хьона лакхе.
Далла мара ца хайнар
ховргда хьона лакхе.
Даьла мара ца кхийнначох
кхувргда хьа дог-са.
Юха ма саца, к1аьд ма ле.
Лоаман бухь баккха.
Лоам хила, лакхале хила.
Даьлаца д1аэ... Т1аккха.
Даьла воссача хана
лаьтта а вессе,
ловзаш доахкача берашца,
бер хиле, ловза.
1990 шу
-
Нана-Наьсаре
Са Нана-Наьсаре, 1уйре дика хийла хьа!
Мишта ях хьо? Мишта лел? Могий хьа наха?
Малав хьа д1а ваг1а къоано?
Малий хьа д1а йоаг1а кхалсаг?
Хьанад е ловзаш доалла бер?
Хьанай е г1а 1одежа беш?
Дукха ха я со хьо йолча ца хула.
Завод йиллай, йоах, 1а, фабрика йиллай, йоах.
(Газеташ т1ара хезад сона из).
Кхы фу даьд 1а т1аккха? Кхы фу даьд?
Дагадоаг1а сона... Сона езар хьо, сесаг мо...
Сай сесаг яхац хьона аз-м, (са-м яц), наьза сесаг ях.
Цу д1а даг1ача ц1аг1а яхар из,
райкоме яр болх беш.
Дийнахьа цкъазза в1ашаг1кхета йиш хулар тхога.
Хьа Наьсар санна сийна дар цун б1аргаш.
Беттала бийса мо сийрда яр ц1и.
Есенин вешар аз цунна,
т1аккха к1езига-дукха се а вешар,
цун гошта 1от1а а ехкаш йийша яьнна листаш.
Цкъаза ц1ийлора из, цкъаза к1айлора,
со санна (барайтта шу мара дацар са цу ханна).
Т1аккха, хьарг1атте, ший марг1ала т1елгаш
са мосех чакх а даьхе, уйла д1аяле латтар.
Уйла д1аяхе ваг1р со а... Х1анз а ваг1а со иштта,
райкоме хьалхашка бетона г1анда т1а...
Ма зокх бар-кха из юха гулга! Йовзаръярий из сона?
Хетарах, со цунна-м вовзаргвар.
Сол йоккхаг1а яр из.
Хьо а я сол йоккхаг1а, Наьсаре!.. Вешта, х1анза-м
сайл з1амаг1бараш мара безац сона.
Езац - йо1 мара! Йо1ага хьежаш ваг1а со тахан
райкома хьалхашка бетона г1анда т1а.
Наьсаре, бехк ма баккхалахь... Сона-м еза хьо...
Санна ухаргвар со хьо йолча, хьо езаш ца хилча!
Балха оттеи? Ай, мичара! Балха отта-м ихавар со...
Балха отта ахац со-м х1анз, хьох б1арг тоха ух.
Хоза хет сона хьо... Хозий хьона? Хоза хет...
Хов сона, аз мара аьннадац хьога, аьннадий?
Аргдар - сона санна хьа ма1а нах бовзаре-м,
аргдар - сона санна хьа кхалнах безаре-м...
Дуненах лургбацар аз хьа кхалнах,
къематденах лургбацар!
Ч1онак ю са уйлах, зиза тох, уж б1аргабайча,
уж дега хезача.
Иллеш да уж. Г1алг1ачоа мара даха ховргдоаца:
лоамий иллеш, шовдий иллеш, седкъий иллеш...
Царга хьежа ух со, Наьсаре, хьо йолча,
царга хьежа!
Ловча хилба уж жерой, ловча хилба уж истий!
Сона ц1ена ба уж, сона дика ба уж,
сона хоза ба уж, -
уж ба сона безам бовзийттараш, уж ба со ваха 1омаваьраш.
Ваха - поэт вахаш санна, пайхамар вахаш мо, -
бакъдар мара ца дувцаш, дикадар мара ца дезаш
хозадар мара ца деш...
Цар марх1а те1авирах ва со-м сел виткъига,
цар барташ дахарах ва со-м сел хоза,
царна везаш хиларах, уж безаш хиларах ва со поэт а.
Поэт хиннав Бодлер а, поэт хиннав Рембо а.
Париж йийзай царна, шоай ца хинна истий мо...
Сона хьо а еза, Наьсаре, сай хургйола сесаг мо,
еза - йиша санна, йиш санна, нана мо.
Нагахьа урам яц хьа, йи1ийга санна,
аз дог ца доахаш,
дика хургхилар, хоза хургхилар, ц1ена хургхилар,
ши-кхо б1аь илли язде йиш хургйолаш са,
цунна хетадаь, хьона хетадаь, сайна хетадаь,
хетадаь - хьа хургйолча кафешта, киоскашта,
институташта, ишколешта, редакцешта,
театрашта...
Мичча а хана, кхыча г1алашка лийнна-хьийза,
со юха вийрзача,
хьа рекламий меттах кхетаргволаш со.
1968 шу
-
Г1алг1ай бала
Дунен т1а моттиг яц
тхо, г1алг1ай, ца кхоачаш,
лаьттан т1а ч1егилг яц
тха, г1алг1ай, т1ехк йоацаш, -
Казахстане дах тхо,
Сибарег1а ма дах,
маца дахаргда-теш
тхо Г1алг1айче, ванаг1!
Ма хила сов къаьра,
ма дувца сел харцдар, -
тхогахьа ва Даьла,
тхогахьа да бакъдар!
Дехац оаха доацар,
оаха ех тхоай Даьхе -
даьтт1а дог мо йола
тхоай Нана-Г1алг1айче!
Дукха шераш хьалха
даьча мехках даьха,
лелаш да тхо пана,
михоударг санна...
Дейнад тхона 1аьржа,
лейнад оаха къе 1анз.
Диъ даькъа деха дах
тха з1амига къам х1анз.
Ма хила сов къаьра,
ма дувца сел харцдар, -
тхогахьа ва Даьла,
тхогахьа да бакъдар!
Дехац оаха доацар,
оаха ех тхоай Даьхе -
даьтт1а дог мо йола
тхоай Нана-Г1алг1айче!
Мел хьежа деза тхо,
мел хьега тха деза!
Безац тхона кхы мохк,
тхона тхоай мохк беза!
Ма г1ерта тха сабар
дохаде, ва 1аьдал! -
1айха даьча вонна
тхона х1анз 1а жоп лел!
Ма хила сов къаьра,
ма дувца сел харцдар, -
тхогахьа ва Даьла,
тхогахьа да бакъдар!
Дехац оаха доацар,
оаха ех тхоай Даьхе -
даьтт1а дог мо йола
тхоай Нана-Г1алг1айче!
11 май, 1990 шу.
