I. Са уйлаяьздараш - Са маьлхара уйлаш

[Sapral Mikail]

Селхане гIиш

Хьа дегаьч лаьттар духаш латт,
Когашк кIал додаш мо лаьтта.
Селхане гIиш, тахане демаш,
Сиха-м долх шо вахаран кемаш.

Хьо дуне, да-кх тамашийна,
КIаьдванн саг мо дукха лийна,
Къаьна сахьатий хазаш гIар,
Къоналах йисса йокъ йоалаш кар.

Кертач шоррта уйлаш яр,
Вар хьо сиха, гIетта дода кер.
Тахан бIаргашк хаттараш шоррта,
Лазаш даиман кIаьдбенна корта.

Кхоанег хьежа, ма хала а да,
Хьа ков латташ йоккха хинна га,
Ма хала да бунец Iадик ювца,
Буц тIаянн ловца баг чура хьа.

Номаче, 05. Нажгамсхой 2013 шу

[Sapral Mikail]

Сахьата гIургIал

Безам хилча, фу пайда ба,
Дегач хьа, во Iаьржо лаьттач.
Хьа вахаран маIан малагIа да,
Куралах хьо даггара ваьттIач.

Писаме ва хьо, писаме ва,
Кизго хьа хозале Iоаеш.
Буне мара къиза делхаш да,
Хьона тIехьа во лараш тоаеш.

Хьона йисте зиза матардоал,
Ховха дош Iимадо кхоаллаш.
Ва хьо хехкаш йилбаза поал,
Файтон кхераме, унзаре лоаллаш.

Къона хургвац, хIаа, даиман,
Тохаргба шоай сахьаташ гIургIал.
БIаьсте йоалаш мо корта Iан,
Юссаргья хьох ийрча фургIал.

Номаче, 27. Нажгамсхой 2012 шу


гIургIал (ба) - колокол
фургIал (я) - трезвон

[Sapral Mikail]

Хиннар вац со

Хиннар вац со, вац со селхане кIанат,
Сона тIа гIолла ханаш дика болха баьб.
А, аз лургдац хьона сай безаман амат,
Iа безам са ямарта дегаца бохабаьб.

Шераш а ловз, вайна хьехархой хиле,
Шоай къиза хьокхаш хьа, сагий дуне.
ГIерта хьо геттара кIай ниI хьа а йиле,
Кхы дола вахаран хьатIалаца буне.

Ховш ма дий, ер вахар атта доацалг,
Сел даькъаза хIана доб вай ираза тай.
Iано шийла деношца човхадеш поацолг,
Алингах дизза латташ тIаккха бай.

Хьо сел во кхестар, аз гешт дергда,
Амма со тахан кхы вола саг ва.
Хьа наIалт ца эшаш, хьа гуришка дош,
Сох хургвац доттагIа е тешаме воша.

Номаче, 02. Саькур 2012 шу


кIанат (ва) - молодец
амат (да) - облик
поацолг (да) - ромашка
алинг (да) - мак
гуришка дош (да) - слово-грош

[Sapral Mikail]

Гуйрен каьхат

Аз гуйрен каьхат дайтаргда,
Iадик ювцаш, цунца йист хургва.
Безаман сахьаташ сацад,
Къиза вахаро доадеш цун Iад.

Хьо леткъаш я, ма хала да,
Хьо ла, хьа ямартан уйлаш.
ДогIа доацаш йокъалу ховха га,
Хул сагий дог а кхалхаш.

Латт гуйре са, ший дошо даьрец,
Хьа даьри-м мIадах диза дар.
Нах оаларах со вIалла кхерац,
Iаьржа бален къайгий гIарах кхер.

Ма ховза са, ма елх сел къиза,
БIаргатIадамаш хьа цIена дац.
Яппарах хьа со а дика визза,
ГIалаташ керда де майра-м хургвац.

Номаче, 06. Саькур 2013 шу

[Sapral Mikail]

Заман човнаш

Хул дог хьогаш, хоза хIамаех даиман,
Вай хургдий-тIе вIалла цхьан.
Заман човнаш, секаш доахьаш хьал,
Укх хьовзама вахаро шийца бахьаш бала.

Маьшенаш шоай никъ лаьца йолх,
Сахьаташ сацанза ба деш шоай болха.
Эшац хана хьа писаме ведкъаш,
Лийпач мо лепаргда бийсане седкъаш.

Кица хила ца отт, са дала мегаргда,
ЗIамсаг халах, хьо кхоанен къонах ва.
Тахан хьоца беламе лаьтта наха,
Во тIахьежаш оттаргба хьона наьха.

Хьа кхело хьона совгIа лургьяц,
Хила ховш ха хьона неша-м хургьяц.
ГIургIал доалаш, хьа тIехьара дош,
Хургба михо Iел дуне тIа хьош.

Хоза хIамаех даим хьогаш хул дог,
Бакъда зовза-м ловз Iа хьай ког.
ЦIаьхха хецаш мо сино ший рувгIа,
Хьо юхахьожаш вахар хьа тамашийна гIа.

Номаче, 16. Саькур 2013 шу

[Sapral Mikail]

Лоръе уйла

Дешаш гIатта кIормацаш санна,
Дайна дIадоал уж, ха ца зувш.
Кхоана хьо а улларгва ванна,
Хьа чурта тIа кIай зизалг кхувш.

Ийхка дош, дерзац юха вIалла,
Селхане ди а юха доагIаргдац.
Латтаргья гуйре хьа кхаьла,
Iа цун духьале вIалла яргьяц.

Безамарч, кар наьха кхоачаш,
Бицлургба хьа вахаран болх.
Хьа са а, сибат а къиза оачаш,
Дуссаш хьох тIехьара а шолх.

Лоръе уйла, хьо сел сиха ма ле,
Кхача дош да гердзал а чIоагIа.
Хьай ханац ког ловзаш кхе,
Вахаран хайрамегIа да дIоагIа.

Номаче, 14. Мутхьол 2013 шу


кхаьла - пасмурная
безамарч (да) - роман
шолх (да) - щепка

[Sapral Mikail]

Ма хьеж сога

Ма хьеж сога,
Вахав со юха воагIилга доацаш.
Да сонта дог,
Ва со иштта беркате воацаш.

Ма хьеж сога,
Сай лоIамац лелаш саг ва со.
Леторг ма сог,
Са дега чу лийтар яц хьо.

Ма хьеж сога,
Сел даькъаза меноташ лувцаш.
Хьо безамах хьог,
Со вац из хьога дувцаш.

Ма хьеж сога,
Сел ираз дайна елхаш.
Хиннад талха дог,
Хургда дIахьо а талхаш.

Номаче, 04. Тушоли 2013 шу

[Sapral Mikail]

Шеран къостам

Укх дунен сутаро фо лоацаш,
Цхьа менот а сатем боацаш.
Зама сихалуш, саца ца ховш,
Шеран къостам хула-м товш.

Кхехкац уйла, дог а тийна,
Кхоане - хьа буне сийна.
Файтон юха а йоалаш тIехьа,
Дуссаш гIиш цIе берда сехьа.

БIаргаш зовза, са маьлхара,
Дий-те хала азапаш ла.
ГIерташ миска дийнат а хIара,
Ший кхелаца даггара та.

ХIара сахьат деза хеташ,
Дисса гIулакхаш дагардеш.
Сонтал футтaрoйна сетташ,
Укх хано ший болх а беш.

Саг, хьо сел курра ма хьежа,
Ма зIамига хьо, ма доккха дуне.
Юххера а дог хьа Iодежа,
Из айдер хургда - цIе буне.

Номаче, 30. Бекарг 2013 шу

[Sapral Mikail]

Ва сабар де

Ва сабар де, са хьоме нана,
Ма даккха са из даькъаза.
Iа сабар де, ва хьоме нана,
Ма гIо со вуташ бехказа.

Сел сиха ма ле хьо, дуне дита,
Ма къовла бIаргаш къиза хьай.
Илли ца хазаш хьай, ма вита,
Ма вита ганза хьа мосаш кIай.

Хьо во бIарахьажар юха кхераш,
ЗIамига, овдала бера мо.
Ма сиха дIадахар хьа шераш,
Ма къиза хиннав а хьоца со.

Ва сабар де, са хьоме нана,
Ма даккха са из даькъаза.
Iа сабар де, ва хьоме нана,
Ма гIо со вуташ бехказа.

Хьол цIенагIа, дикагIа фуд
Доккха дуне тIа, хIама-м дац.
Тахан а са бIаргашк хьа сурт,
Хьо йоацаш ма вахар а дац.

Хьа елакъажар, хоза хабар,
Из мерза кхача, дIайха чай.
КIал йитар хьо довхой амар,
Хьа вахаран доагадеш тай.

Ва сабар де, са хьоме нана,
Ма даккха са со кхачанза.
Iа сабар де, ва хьоме нана,
Ма къовла бIаргаш со ванза.

Дог детталуш хьа дикка хазаш,
Са дог кхы чIоагIагIа лазар деш.
Са тох, ва сихаванн воагIаш,
Ма кхоачалв со хьа кашамай беш.

Са даьккха нана, Iа ма виталв,
Со тIехьара боацаш барта хьай.
Со-м цхьаккха а ма кхеталв,
Кулга хьакхача ховха цIока хьа кIай.

Ва сабар де, са хьоме нана,
Ма даккха са из даькъаза.
Iа сабар де, ва хьоме нана,
Ма гIо со вуташ бехказа.

Номаче, 11. Аьтинг 2013 шу

[Sapral Mikail]

ЗIаммига хиннад вай

Вай дерригаш хиннад бераш,
ХIаране дIаийхад шоай шераш.
Цхьа саг хиннавац ца леткъаш,
Сатувсаш, гуш сийгален седкъаш.

Хало ловш, къахьегаш хала,
Амма наха дIацагойташ ший бала.
Эгаш синах, кхераш вала,
Цу сагий Iаьржа боагаш ала.

ЗIаммига хиннад вай массане,
Хьалкхувш, довзаш герга дуне.
Цец аммагIа доаллаш хIаране,
Мел хоза, мел цIе хула-кх буне.

Турпалхо хила гIерташ кIанат,
ХIара йоIа дукха дезаш дIамат.
Кхело кхы дола хьагойташ сурт,
Валара никъ, боарза тIа чурт.

Лайза теник, мIадех хьакхерча,
Хийхка маьшен, домех йизза.
Вахаран декхараш тIахьерча,
ГIийбатахи, къанахи дизза.

Къаьна бIаргаш, малха хьогаш,
Маьлха дог сатувсаш диканег.
СапаргIато лехаш мела когаш,
Хьа сино Iадик ювцаш дунег.

Вай дерригаш хиннад бераш,
ХIаране дIаийхад шоай шераш.
Сигалбутт гуш, цхьалха ведкъаш,
Дужаш тIеххьара вайца каш.

Номаче, 25. Аьтинг 2012 шу


дIамат (да) - диамант
ведкъаш (да) - упрёки