Амир Плиев (Пхьиле-къонгий 1абизбика Амира)

[Menina]

***

Вахаро дех массанешкара,
Шийна дукхаг1 лулга шоашкара.
Дех г1ишлош елга, лаьтта оахалга,
Халкъ вай оаттонга доахалга.
Из кхетадеш къахьег дукхачара,
Ха пайдане ерзаеш ц1аг1а-ара.
Бакъда, нийслу мекъбараш,
Шоай син-дег1а тоам бе ловрош.
М1ад мо хет уж наха юкъе,
Ба уж дегаза, кхетама - биркъе.
Уж ба фордо юстара кхувса нувхаш санна.
Царех адам кхардаргда массахана.
Аз доаккхал ду, курал ю, се царех воацаш,
Кхетам чу мел ва, се царех хург а воацаш.
Белггалара г1улакхаш ца дувле а карах
Доаккхал ду аз се водаш дикача ларах.
Доаккхал ду аз сайх ца кхардараг1 адам,
Из форд бале, се болаш цун т1адам.
Аз-м се волийтаргвар, нах гоама ца хьежийта,
Се бахьан наьна, е сай бера
Б1аргара хи т1адам ца божийта.
Са хьинар, са денал хургда наха доагаш,
Со чакхвергва шаьрдеш вахара к1оагаш.

[Menina]

К1ай чеш

Юххьанца сай к1ай чо байча,
Хийттар сона, сагота воацаш,
Бера а боалаш хул из-м, аьнна.
Даьлар кхы а массехк шу,
1айра к1ай чеш, йис йилча санна,
Хьайзача гиччакаш т1а даьнна.

Вахар юкъе а кхачадац,
Кхоачашде кхувргда лерх1араш,
Т1аккха а аз се тевир.
Вахара наькъага юхахьажача,
Из лоаца хиларах дари ца деш,
Аз се дуккхаза левир.

К1ай чеш дацар бехке,
Уж-м шоай ханнахьа
Доладеннадар бос хувца.
Ше шортта сом ца белча,
Даг1ац гаьно, беркат дола
Гуйра, бехке еш дувца.

[Menina]

Тешам

Сага 1айха г1улакх дича
Хьона хьайна а хет хоза.
Мел мог наьха сий де хайча
Хье а вахаргва ва хьо г1оза.

Цудухь наха лаьрх1а лувза
Ког хьа хургба даькъал бувцаш,
Нах бахьане хула хьовзам
Хургба хьа куц, кхетам хувцаш.

Хьайна дагадоацаш в1алла
Хьа сий лургда геттар лакха.
Бакъда, ховлда, хургда хала
Хьона наьха тешам баккха.

Наьха тешам - ба из гаьна,
Малх мо сийрда, б1айха, хоза.
Цунах кхийча, дог г1оздаьнна,
Г1ертаргва хьо вахар довза.

[Menina]

Даьхенга

Наьна Мохк, хьох ваьккхача
Вахар готталургдар лахьтал.
Хьох къоаставеш мух хьакхача,
Морзо йицъеш хургьяр къахьал.
Хьо лехарах готаенна,
Уйлаш сатем байна хьувзаш,
Миска вахар къахь а денна,
Хьога сатувса дог лазаш,
Везар са мо-ийрча кхалха.
Хьол дезаг1а фуд укх малха?

[Menina]

Т1аргам

Т1аргам - са даьй шира мохк,
Лоама, лакахача хьо улл.
Укхаз увттац морхаш, дохк,
Малх, хьесталуш, сийрда бувл.

Кхерий г1алаш, т1ема в1овнаш -
Б1аьшерений ч1оаг1ленаш,
Къийлад оаш, моастаг1ий довнаш,
Дукха я шун къайленаш.

Маьлха босе т1а шо хьаъяьй,
Ракеташта тара лест,
Замай лараш оаш д1ахьулъяьй,
Х1анз куралца уйлаш хьест.

Со воаг1аргва Эсса Ч1оже
Хознех дог ца 1абаш ваха,
Хьол езаг1а цхьаккха моттиг
Хургъяц хьа къонгошта малха.

[Menina]

Т1ом хьеберех г1ойла вий

Яха замаш къиза хиннай,
К1ийлен хувшаш боадо лийннай,
Г1ожал, охцал хьийзай доал деш,
Белгалйийннай къинош 1оадеш.
Сийлахь зама я вай дахар,
Сий долаш ва машар лехар,
Наьха ираз лордеш вахар,
Халкъий безам дег1акхувлар,
Вошал ч1оаг1де оарцаг1вувлар.
У мо гоама ва дуненна,
Т1ема кхерам кхувсар денна,
Къахьегаш ца доахар хьоцар,
Наьха мехкаш довхаш,
Наьха рузкъа кхухьаш,
Халкъий къонгаш боабер,
Хатараш хьалхьедар,
Бераш бойла дутар,
1оажал хинна увттар.
Яха зама къиза хиннай,
Цун боадонех вай ха тиннай,
Лакхденнад х1анз халкъий сий...
Т1ом хьеберех г1ойла вий.

[Menina]

Дека, иллеш

Дека, иллеш,
Дуненна хозаш.
Хила гулдеш
Бакъдола низаш.
Сийлен мел дар
Лакха айде.
Бувца машар,
Вахар дезде.
Оаш, шоай мерзаш
В1ашаг1дувза.
Т1ема духьлеш
В1ашкаувза.
Дезац ала,
Ноаной белхар,
Ц1енош дагар,
Бомбаш лелхар.
Дезац ала,
Бераш ц1увзар,
Наьна лаьтта
Моастаг1 хьувзар.
Маьрша адам
Доадеш бола,
Сийна ала,
Безац ала.
Зулам хьедер
Гучаваккха,
Цун бе доалла
Герз д1адаккха.
Дека, иллеш,
Дуненна хозаш,
В1ашаг1тохаш
Сийдола низаш.

[Menina]

Атаг1е

Хоза хет Атаг1е сона,
Дега езар мо,
Хийла ихав берий хана
Со из б1аргаго.

Берда йисте хайна ваг1аш
Шолж а зийнад аз,
Шак1а хьагуш хье1а доаг1аш
Из мо хий кхы дац.

Даим хьийстад цо са б1аргаш
Басараш къегадеш,
Жовхьарашца кхийхкай талг1еш,
Хьийддай хьегавеш.

Хийла кхийсад аз цун хи чу
Боарха кхералгаш,
Дуккхаза а кхийлад лувча
Се мо бералгаш.

Нек де г1ерташ, цицхаш г1еттош,
Денна лийчад тхо,
Цхьан "лув-кхеро" ц1ог1а лоаттош
Г1ад а ихад тхо.

Дуккха да са атаг1енца
Хьалха леладаь,
Дукха да са цунга дувца
Дего къоабалдаь.

[Menina]

Сона эшар

Вай мехкахой
Даим тешар
Да сил ч1оаг1аг1
Сона эшар.
Со вовзараш,
Сай ц1ехбараш,
Со ца везаш,
Гоама хьежаш,
Йист ца хулаш,
Юстар бувлаш,
Ма г1ерталба ц1аккха,
Со д1авайча къехка.
Наьха тешам,
Наьха безам
Д1а а къаьста,
Со ма валва
Ц1аккха даькъаз,
Сона в1алла
Дезац рузкъа,
Дезац дуне
Доацаш наьха,
Доацаш халкъа.
Дезац бохча
Дизза ахча,
Из лургдеце
Хьона,
Цунна,
Вовзачунна,
Везачунна!
Дезац шортта
К1ал-т1а диллар,
Даар, малар,
Отторгдеце
Хьаьша веча.
Дезац цхьаккха,
Цох дергдеце
Доацаш волчоа
Нийса дакъа.
Сога мел дар
Хургда юкъар
Безарашца.
Нах бувргбац-кха
Ц1акха юстар,
Г1улакх лелош
Хилча шоашца.
Дезац, дезац,
Цхьаккха дезац
Оалаш дале
Наха - "Везац".

[Menina]

Леталба хьа дега ала

Даим лелац саг г1озваьнна,
Ч1агарг санна ловзаваьнна.
Кхоачашхилац цо мел яхар,
Иштта да массаза вахар.
Дагадоацаш хьовзам баьлча,
Накха 1увдаш бала кхаьчча
Низ тоъалба хьа ца воха,
Г1алат тоадеш боа никъ лаха.
Хувцаш воацаш нийса уйла,
Бакъ мел долчун т1ехьа хила.
Ц1аккъа доастам хьо ма валва,
Яхьан ала д1а ма балба.
Наьха безам хьох ца къестар,
Цо хьо даим боча хьестар
Деза сона, ва са новкъост,
Хьо вувлалва массаза котт.
Леталба хьа дега ала,
Даим яхаш: "хьалха вала"!
Лоаттаболба 1а из наха,
Них кхоачалба царна ваха.