I. Са уйлаяьздараш - Са маьлхара уйлаш

[Sapral Mikail]

Меттаза урхазаш

Ди чакхадоалаш, сайре хьогаш,
Ший тайпар отт цIе цIаьскар юха.
Миска нани я яьгIаш цамогаш,
ХIара бийсан хул хозаш цун мухь.

Чулийлхар эрсий салтий ков чу,
Шоай герзаш зуламе эгадеш.
Пхо тохаш санна наний дегач,
Латтар уж белаш, воI хьовзавеш.

Во татта доалаш, ийхкар герз,
Нанис цIогIа тохаш, воIалг юхаверз.
Дакъа тIаетталуш, кхы кхетанз,
Бакъдуне тIа вахалг из, верзанз.

Зуламан тешамхой, седкъий да,
Вай урхазаш, тахан меттаза ба.
ГIалат да аьле, цар букъ берзабу,
ХIаьта нанен хIанза а ший воI гу.

ЦаI а мара воацаш, са эгадеш,
Цу ловзашбу кога, лорабеш.
Iадаташ лоархIаш, из хала кхевеш,
Яр из цох чIоагIа тешал деш.

Дено фу дах шийца, сага-м хац,
Цу а наха сардам аргдац.
Я из даггара тешаш, мичча хана,
Шийдар гIоргдолга ваьраза кан.

Номаче, 12. Мангал 2012 шу


урхаз (ва) - правитель
цIаьскар - заря
мухь (ба, да) - крик
пхо (ба, да) - пуля
ваьраза кан (ва) - продажный король

[Sapral Mikail]

Ма кIордадаьд сона

Ер къе вахар, ер миска вахар,
Ма кIордадаьд сона, кIорда.
Даим тоае еза ворд.

Из во сайре, из во Iуйре,
Ма кIордадаьд сона, кIорда.
Сувсаш бола даим форд.

Денош даькъаза, бийсаш дегаза,
Ма кIордадаьд сона, кIорда.
Шийлач даим эга борд.

Гуйре эттанз, гIайре лаханз,
Ма кIордадаьд сона, кIорда.
Даим писа отта гIорд.

Номаче, 31. Мангал 2012 шу


гIайре (я) - остров
писа - жадная
гIорд (я) - слава

[Sapral Mikail]

Моажален ашараш

ЖIалеш Iех, да тахан тамашийна,
Адамий хазашду талмаста хабараш.
Са дега эгIазло юха а хьаIайна,
Я къайла латташ сен са наIараш.

Сира денош юха-юха а делхаш,
Дего хьокха ший цIаьрматал.
Са мерза хинна уйлаш я кхелхаш,
Баьдеч да латташ са ристал а.

Моажален маьлхара ашараш,
Шело отташ, баьде урамаш.
Унзаре шоакъ, да кхераме чIоагIа,
Беха улл зIанарий а бIоагIа.

Сайре кхоачаш юха жIанаш лел,
ЗIамига аьвла цIуттара йоахаш.
Гуйрес кIезига а йIовхал тел,
Укхаз наб еш уллаш да баргIаш.

Номаче, 02. Моажол 2012 шу


моажален - сентябрьские
талмаста - без внимания
эгIазло (я) - зло
цIаьрматал (я) - скупость
шоакъ (я) - исступление
жIанаш (да) - демоны
аьвла (я) - село
цIуттара - вверх дном
баргIаш (да) - пастушьи одуванчики

[Sapral Mikail]

Гештду аз хьона

Хьа дото файтон гаьна йоалаш,
ДаттIаш къиза хургда са дог.
Да а ма дий вайна, хул а оалаш,
Рузкъаг хьаджа, ловза хьай ког.

Хьа бIаргашк наьха везар хьежаш,
Хургва ялсамале хьона гIерташ ле.
Са дега тIа хургья къайгаш Iехаш,
Тамаше, со ираз долаш хургвале.

Ма бирса ловза хьо, ва дуне,
Деррига вахаран хий юха Iовдаш.
Ма даькъаза гуйре хьеж хьа буне,
Ямарта кулгац къамарга кховдаш.

Iаьржаи биркъеи барзкъаш дийха,
Хьоца Iадик ювцаш со хургва.
Халла, безаман ираз лийха,
ХIанз бо санна миска латташ ва.

Сихавеннар, жуккарг хиле отт,
Даьра дошув ийхкар кар хьа мара.
Согара совгIат, жовхьара ботт,
Iа даьккхар согара безаме кхаьра.

Наьха езар, со тIехьа велхаш вац,
Ираз долаш, хилда хьа вахар.
Хьо маьре йига, дегIа хиннадац,
Гештду аз хьона безаман кхалхар.

Номаче, 03. Моажол 2012 шу


файтон (я) - карета
къайгаш (я) - вороны
ямарта - подлой
жуккарг (ва) - клоун

[Sapral Mikail]

Шийла гуйре

Гуйре латт ший сурташ хьокхаш,
ДогIаш, михаш, денош шийла.
IажагIа йолаш латташ я дакхаш,
Са кертач сацар, миска уйла.

Буне делхаш санна, нани а,
Хул юха дог ший чIахкаш къиза.
Къайла латташ я цун хоамни а,
Моажало хьокх ший тиша гIирса.

ЦIавеннавий-те воIалг тIема тIара,
ВIалла хоамкаьхат деннадий.
НаIара тIехьаваьннар мала вара,
Ва дог са, из са воIалг вий.

Миска, я из уддаш, цIи сийна,
Хургдоацар гIерташ халийта.
Улл воI цун наьха мехке вийна,
Я нус хIанза а ухаш цун хий тIа.

КIайладехьадар из во хатар,
Иштта сапаргIата, хурга ма дий.
Нани йодар хIара денац матар,
ХIаьта а тешар, дийна хург ма вий.

ГIанах гуар, воI ший ванна,
Дего хьехар, гургвоацалг из юха.
Ха йоалаш, ежар из енна,
Яр нус а наха ший лечкъаеш юхь.

Номаче, 05. Моажол 2012 шу


дакхаш (я) - березы
хоамни (я) - почта
моажол (ба) - сентябрь
хатар (да) - несчастье

[Sapral Mikail]

Ала боаккхаш

Доагду безамо хьа, са чурапхаьнаш,
Са дегач латт, хьа шийла Iанаш.
Iа дехьар са мерза, дошо гIанаш,
Даькъаза, юташ сона, къиза ханаш.

Ала боаккхаш согар, безаман цIи,
Аз халла гулдаь гуйрен са гIий.
Цкъа унзаре да къувкъаш юха дIи,
Хет зирако човхаю сигале ший.

Сихо кхесташ санна хет дунен соа,
Дакъасинош лелаш кхераме коа.
Са къонахчун совле ка а теха хьош,
Во дола тIехьа тIа хьежадеш дош.

Ма байра укх гуйрен дошо бос,
Керта тIа йиссанза цхьаккха мос.
Миска белхаш бийсане бутт,
Мистаденна латташ безаман мутт.

Номаче, 24. Моажол 2012 шу


соа (я) - ось
дакъасинош (да) - духи
совле (я) - превосохдоство

[Sapral Mikail]

Гуйрен уврч

Михо зIорхаш лелхаш сигале тIа,
Ер дуне ма тамашийна хет.
Ца довза юха а сурт гуш гув тIа,
ГIургIалг екаеш чубоагIа етт.

Ма хоза латт хьо, дошо гуйре,
Ший тайпар, моажа отташ буне.
Ший цIе бос гойташ хул Iуйре,
Цунгара моаршал дIаэцаш гIуне.

ТIой да тийна сапаргIате уллаш,
ЦIе-IажагIа гIаш-ювргIа кIал.
ГIоа я ший сурташ кIай дуллаш,
Лакхадеш шелон ший чIал.

Аьвле хазаш юха пондара оаз,
Сира кIурац садоахаш ба кхуврч.
Гуйрес хьокхаш хьа, ший роаз,
ГIайгIанца тоIабу ший сен уврч.

Номаче, 27. Моажол 2012 шу


уврч (ба, да) - эмблема
зIорхаш (я) - облака
гIургIалг (я) - колокольчик
гIуне (да) - существо
чIал (да) - градус
роаз (да) - шик

[Sapral Mikail]

Моажолен сурт

ЗIылерго гургал тохач хана,
Цкъа цIаьхха дог са детталуш.
Са вахаран уйлаш лелаш гаьна,
Улл со тамашийна сурташ гуш.

Миска гуйрен лекханза илли,
Ва со хазаш сай къайла дагах.
ГIаьнаш IажагIа легдеш гIилли,
Аьптаза кхе, гIерташ ба нах.

Ший тайпар моажолен сурт,
Урам са дошув хинна латташ.
Тамашийна хет гуйрен фурт,
Михо ший шок ханнахьа етташ.

Баланег сатувсаш совгIа,
ДаьттIа лоацаш гIайгIано дог.
Моажа бесса улл уй тIа ювргIа,
ГIар йоаккхаш лувж саго ког.

Номаче, 29. Моажол 2012 шу


зIылерг (да) - телефон
гIилли (да) - аллея
аьптаз (я) - автобус
фурт (да) - потомство

[Sapral Mikail]

Вахаран мах

Нах дукха лургдар юха Iазап ца гу,
Цхьа ираз дайна а лелашву къу.
Лоамаш дохко юха а къайлдоаккхаш,
Миска еха вIовно бер кIалхардоаккхаш.

Во этта ди, юха бала тIа ца увзар,
Вайнаьхчун ираз мичча хана оттаргда.
Ший тайпар хеташ чам боаца кхазар,
Укх тамашийна замано дош ший аргда.

Аз йицаяцар Iадика хьоца, ва нана,
Боарза тIаетталуш, ма хьовзаде хьай дог.
ГIатта дода кIормац а ший юташ тIана,
Ва воккхасаг водаш, хала текхабеш ког.

Ер дуне - тамаше, кхы къайле ца эшаш,
Дарбанег хьежаш ба даькъаза нах.
Хиннар, хиннадоацар, искара тешаш,
Укх вахаран айлуш даим дикален мах.

Номаче, 10. Тов 2012 шу


кхазар (я) - смородина
тIана (я) - куколка
искар (да) - история

[Sapral Mikail]

Ший ха йоалаш

Къавалар, укх вахаран куц,
Ший ха йоалаш, IажагIалу буц.
Коа бераш ловзаш, ужаш зувш,
Селханен оаз хул юха лувш.

Мел дахар, юха ца доагIаш,
Сихле эттач, баш денала-м дац.
Мукх даа улл вахаран дIоагIаш,
Ер зама а даиман латтаргьяц.

Дика гIулакхаш дагарде отт,
Укх дунен чакхайоалаш а чотт.
ТIехьара сахьаташ сов лорадеш,
Ма сатийна латт бийсане беш.

Дарийех хетац цхьаккха чам,
Хул хьо наха а тIахьежаш энже.
ТIадама тIехьа оттаяц зам,
Мел чIоагIа каьхаташ Iа доарже.

Номаче, 20. Тов 2012 шу


чотт (я) - счет
дарий (да) - имущетсво
энже - грубо
зам (я) - запятая