I. Са уйлаяьздараш - Са маьлхара уйлаш

[Sapral Mikail]

Матардоалаш деррига

Дуне тIа деррига матардоал,
Хьо а лергва, из ха тIакхоаче.
Iоажало диц вIалла къоал,
Iург даьле, вай кхосса-м маьче.

Аьхартен хабараш гаьна,
Хул йисте долаш санна хазаш.
Ле салам-моаршал хьай даьн,
Хьо хила а мег цун дика вовзаш.

Бунес ший барзкъа хувцаргда,
Хьоца ший Iадик ювцаш.
Велаш хоза, уллаш хургва,
Кулгаш гIийла малха дIакховдаш.

Аь, хьажал мишта тамаше а я,
Вац саг дуне дикка довзаш.
Фуртонгаш, вахаран хозале я,
Яц уйла хьа наха вIалла йовзаш.

Номаче, 29. Тов 2012 шу

[Sapral Mikail]

Сахьаташ ма доаде хьай

Сел курален тетта къамаьл,
Михо гIоргба, хоза тIачувхаш.
Даьсса хабара а балац маьл,
Хьа дешаш а - гIетта мо нувхаш.

Са хьалдоалаш уллач хана,
Цига йистхалар вIалла эшац.
Вешта даиман вахац а кан,
Ха ялач, цун дешах а тешац.

Дика къонах хила безам бале,
Ма доаде хьай сахьаташ лоаца.
Шортта рузкъа долаш вале,
Сонта ма вал, во наькъа тIа хаьрца.

Ma xьеж укх дунена сел бирса,
Бехк баьлар хох, вонец боагIаш.
Ма доастаме бувх хьона тIа гIирса,
ХIанз бо санна ва веха вагIаш.

Номаче, 30. Тов 2012 шу

[Sapral Mikail]

ЦIийн ХьаргIа

Iаьржа хьаргIа хьежаш санна,
Сахьаташ дагардеш латт моастагIий.
Ба уж сабардеш кIирбенна,
Шоай доаца карадол лаьрхIа гIий.

Меца саг, вуз мичча хана а,
Бакъда ераш хьалбувзаша-м бац.
Цара шайтIай зурам хазаш гаьна а,
Даим вас ярг саго вIалла а лац.

Малхо лир ший лечкъадаь, хIаьта а,
Лу ший сердал, цкъа гучабаьнн.
БаьцовгIа йоацаш илла лаьтта а,
МергIилга гойташ, юга гIада нана.

Вол кхестаргьяц дуне тIа даиман,
Дикален канас хул оалаш ший дош.
ЦIийн хьаргIа а, даькъаза къаман,
Аьрзи хинна хул бала юхахьош.

Номаче, 04. Лайчил 2012 шу


хьаргIа (я) - ворон
баьцовгIа (я) - растение
мергIилга (да) - стебелек

[Sapral Mikail]

Сагий харцахье

Сагий хул йовзаш харцахье,
Ший ха ялач, заман дош даьлач.
Во хул хьахьежаш цун бакъахье,
Зе-зуламе оагIув тIа из ваьлач.

Укх вахаран тамашийна боарам,
Цкъа унзаре юха Iехаш бов.
Наьха сагий тIехьа ийхка сардам,
ЖIалец тассаваналга дов.

Даьна эгIаза ваха, водаш хулац,
ХIаьта вахар йоккха йовсар я.
Цу мочар цIай кIийнаш а туллац,
Уж къаман ийрча Iазапхой ба.

Уж вайна юкъе баьржа лелаш,
Вай синош бIехъеш, туладеш.
Вай когаш тIа дехк гIерташ ланаш,
Даймохк биссар а хIалакхабеш.

Ховха поацолгаш добаш къиза,
ГIалгIай сийн ракх йоагъеш.
Шоай моастагIий дийха гIирс,
КIаладисса бер юха а човхъеш.

Сагий харцахье каст йовзаргья,
Нахац дики мерзи из хуле а.
Сибат хьокх ший ха кхоачаргья,
Варгвац кIалхар, кансаг а хуле.

Номаче, 10. Лайчил 2012 шу


харцахье (я) - изнанка
поацолгаш (да) - ромашки
доба - топтать
ракх (я) - флаг

[Sapral Mikail]

ТIехье йоацаш цIа

Ма хала да тахан дуне тIа ваха,
Ма тамашийна ба-кх ер нах.
ХIаьта безам бац са юха леткъа,
Халла боагаш бале а седкъа.

Сай буне да са, саг ца везаш,
Гуйре ва сай сел дукхагIа езаш .
ЗIамига цIалг, досах хьалдетта,
Аьрзи а сигале тIа лелаш гIетта.

Фуртовга иллешк ладувгIаш Iуйрен,
Воккхасаг тамашийна цкъа гургва.
Ха тIехьаювсаш шийлача сайрен,
ТIахьежаш бирсо из латтаргва.

Беро зийн из, миска кхер а дале,
Дакъса да аьнна цун хетача хана.
Веларгва воккхасаг, хий даьле,
БIаргашк отташ ший вахара пана.

Далац пайда, яьздаьч китабах,
ТIехье йоацаш цIа - дакъий фос.
Валац саг ший декхарий гIабах,
Бахар тIеххьара цун тIера бос.

Номаче, 17. Лайчил 2012 шу

[Sapral Mikail]

Лайчилан арч

Корах леташ лайчилан арч,
Гуйрес юташ ший тийна гIойле.
Укх заман ца довза кIаьдарч,
Яха искаран кхераме хьойле.

Зизо шелон дохьале еш,
ГIерта ший хозале яхийта.
Ден-денц матар доалаш беш,
Ха тIакхоач, ер дуне дита.

Хазадий, доглоацорг елхаш,
Изза мо гIайгIане хеташ илли.
Ер деррига вахар кхелхаш,
Хьа говзала доалаш гIабали.

Хиннад вахар даиман чамза,
Вешта тамашийна хьо а хиннав.
Хьа сахьаташ детталуш таьмза,
Уйлаяздархо, хьо а кхийннав.

Номаче, 27. Лайчил 2012 шу


арч (да) - изморозь
кIаьдарч (да) - пятно
хьойле (я) - окружение
доглоацорг (я) - глоксиния прекрасная
гIабали (да) - наручники

[Sapral Mikail]

Хьо а къавалар

Хьо а къавалар, хьа фел дIаяьннай,
Кхерам бац, доацадеча сий.
Даьхен совгIат, юханза гIала,
Ханашца дега тIара дежа во бала.

Кизга чу хьежаш, вахаран сибат,
Тамашийна кхайкаш, юхалувш.
Укх вахаран дагарданза гIийбат,
Наьха ираздайна тIехье хьалкхувш.

Дегаь латаш ша, шийла ха,
Кара ца дежа хьа селханен гIа.
Доаца лазар а дегIа тIалоташ,
Ма нидз бац-кх лелае готаш.

Ха ца зувш а, кхийнав хьо хьал,
Заман уллаш хьа кач тIа ийрча зIал.
Йодаш вахаран тIехьара дIийспошт,
Хета-м хала йита гулаянза дIошт.

Номаче, 20. Чантар 2012 шу


зIал (я) - цепь
дIийспошт (я) - электричка
дIошт (я) - имение

[Sapral Mikail]

Сох дундал хеташ

Дегаь дакъаш дах Iамай хьо,
Боацаш эшаш тох цхьаккха пхо.
Мичад из безаман беркат,
Мичай из сахьатий сапаргIато.

Хьо-м линнай, дуне хоза дуаш,
Цунца дуаш зIамига дог.
Яр хьо даиман дикка ховш,
Къамарга ханахьа оттабе ког.

Сох цхьа дундал хеташ яр хьо,
Куро хьаькъала гойташ куц.
Хьа Iаьржал ловша-м вар со,
Iаьржалуш мара бIаьстен буц.

Наха-м оал, ший боарам бовзаш,
Хуле саг, бац овдала корта.
Хьо-м яцар хьай оамал а йовзаш,
Хьол говзала я дешален хIорт.

Номаче, 29. Чантар 2012 шу


дундал (ва) - оболтус
хIорт (я) - парта

[Фатима]

А дундал это что? Такое сложное изложение мне, к сожалению, не по силе. Но все равно СПАСИБО!

[Фатима]

Поздно, но ссылки прочитала. Теперь понятно.