Вид для печати
Уважаемые форумчане, у меня к вам просьба... Ищу стихи Плиева Магомеда-Саида на ингушском языке. В сети нигде не могу найти, может у кого-то есть в электронном виде, ну а если кто-нибудь отсканирует их со сборников его стихов, то благодарности моей не будет предела. Очень люблю поэзию Плиева, библиотека моя осталась дома, а перечитать стихи, вспомнить, очень хочется. Баркал хилда массанена! )
У меня есть небольшой сборник его стихов. Сегодня начну выкладывать.
Я_!, спасибо большое! Дала раьзи хилва! ) Буду ждать с нетерпением! )
Гимн
Даьй ц1ийла хьийна ба вай Нана-Мохк,
Б1аргий хих г1ийтта ба сов дикъа дохк.
Г1алг1айче, Г1алг1айче – тха Нана-Мохк,
Хадалба, боагалба хьа балан бохк!
Малайкай оарцанга амар денна,
Овляий оарцанга хьалхе енна,
Балех хьо боаккхалба Аллах1-Дала,
Кхы г1айг1а хургйоацаш б1аргаш кхала!
Хьо сийрда къагарах тхо ч1оаг1а хьог?
Тха Нана-Г1алг1айче – Кавказа дог.
Тхона лов халкъашца барта даха,
Х1ара ког 1оловзаш, «Аллах1», - яха.
Адамаш! Кхайкабу оаха машар!
Тийшаболх ма хьувза, тхох ца вашар!
1оажаллах чакхдийна г1алг1ай халкъ да,
1оажаллал котбийнна к1ант1ий тха ба.
К1ант1ий, вай лороргда воай мехка сий!
Из доадер вай халкъа моастаг1а ма вий.
Малха к1ал хургдац вай низбарий лей,
Хургбарех белхалба, фу хаьда, даьй!
Лоамаш мо къаьна я вай Г1алг1айче,
Б1аьсти мо къона я вай Г1алг1айче,
Г1озъянна, хозлойла вай Г1алг1айче,
Ясмаленчухь санна, цхьан барта 1е!
1уйренаш-сайренаш вай къагаргья,
г1озъянна т1ехьенаш вай яхаргья.
Я-Аллах1! Я-Робби! – вай яхаргда,
Даймехка даьй хинна вай дахаргда!
P.S. Прошу прощения, что изменила название темы без разрешения)
Даймехкага
Хьа хийра г1алаш я са дега човнаш,
Ерзарг а йоацаш, маьлха лир довлцца.
Са хийда иллеш да хьа дайха ковнаш,
Дог 1абаргдоацаш харцон кхурч бовлцца.
Хьа балан наькъаш да са дийста пхаьнаш,
Лайнача харцон дохьаж чу1айна.
Хьа маьрий К1инт1о ва хьалъийдеш т1аьнаш,
Каш хийца веллав, ваг1а хьалхайна.
Хьаллелх со бийсанна, набарха вувлаш,
Хьахозаш даьгач хьа берий махьарч.
Даьлера оарц дех аза,
Хьа човнаш къувлаш,
Къамарге увт сона даттарий къахьарч.
К1аьд короц хьа къонгий каш е чурт доацаш,
Уж д1амелкхаьчача – 1оажал е бала.
Кходаьд къам цу Дала, таханенга кхоачаш,
«К1анташа фуннаг1 лов!» - дуненга ала.
Даймохк!..
Хьа хийра г1алаш я са дега човнаш,
Ерзарг а йоацаш, маьлха лир довлцца.
Са хийда иллеш да хьа дайха ковнаш,
Дог 1абаргдоацаш харцон кхурч бовлцца!
Са Г1алг1айче
Са Г1алг1айче!..
Хьаьр-кхера мо, гебаг1аша къиза аьга,
Молха алайх, михьаръювлаш,
Цоацхол санна, хийла яьга,
Низбарашта, етт мо, йийтта,
Сов садетташ, накха ийтт1а,
Б1аьзза ейха, б1аьзза йийна,
1овкъараллар малха йийнна,
СА Г1АЛГ1АЙЧЕ,
Дусаргдий-те моастаг1ашта
Хьа йи1игаш ийрча яхар?!
Нагахь дусе, х1алакхилда
Лаьттар Вахар!
Ер дусалда, фу а хаьда,
Даим 1ахара!
Малх д1абайна, хийла укхох
1аьржа хьаг1ар!
Моастаг1а, ц1аькха, хьа ц1ийж вузе,
Вай делхадар цунна дусе,
Кхасталда ер форд а хинна,
Ше кхестача наькъах тинна!
Шек довргдац вай доде ахка,
Саг ца вусаш, хиннар тахка...
Воашта мел даьр деза декъа.
В1алла хьаштдац ваьсса сувса,
Эш, болат мо, дегаш тувса...
Кхета декхар ва вайх х1ара:
Низ эшоргбац – гизо мара!
Дукхаях Лейла-машкиш,сона эггара дукхаг1а еза ц1и я хьа яр,амма тейпан ц1и харцахь ма яха.Цитата:
Сообщение от Leyla
Пхьиленаькъан вац из Пхьилекъонги ва из:D
Это я тему переименовала). А почему они в официальном сборнике так написали? Автор не отстоял правильное написание своей фамилии или они (издатели вместе с автором) тоже не знали как правильно пишется?)Цитата:
Сообщение от Темаркъ
Темаркъ Хьанз ховргда сон мишта ала деза, баркал! ) Дехар дар са хьога... "Машкиш" таржам дергдацар 1а, сонам хац из фу яхильга да )) И какой у вас ингушский образцовый, тихо и молча завидую )
Я_!, я восхищена вашей отзывчивостью! Дала раьза хилва хьона! Я в долгу перед вами, обращайтесь, буду рада хоть чем-нибудь помочь )
Спасибо за благодарность)Цитата:
Сообщение от Leyla
Магаска аре
Моастаг1ий болчахь фийла б1арг лекхаш,
Шоай саь-дошта гош те1адеш,
Са даьй латт, курра, т1ема ки1чбенна,
Магаска аре, хьо чувхаеш.
Ший 1оажал хьоргья хийла дин-баьре,
Моастаг1ий коротош 1олегадеш.
Магаске хургья ценача ц1ий даьре,
Мух санна мукъа, малх хьегабеш.
Бусаргба истий, г1ийла бой кхеде,
Бийсашка г1айбаш цар лувчоргда.
Т1еххьара кад бекъаш, меца бой теде,
Довш латта кхурчаш хьаллеторгда.
Даьй денал дувцаш, сийленга кхача,
1ан й1аьха бийсаш цар лоацъергья.
Т1авена моастаг1а майралца ача,
Дог кура к1ант1ий хьалкхебергба.
Ухаргья замаш удаш е текхаш,
Шахьараш, юрташ 1ошаьрлургья.
Массе а замаг1, даь зулам декхаш,
Турпала т1ехьеш г1алг1ай кхувргья!..
Тха республика
Укхаза-м сармакаш тийкхад, мехкадеш шоай дохьаж,
Халкъа ц1ий мийннад, йокъ еш йоагаяьй г1алаш.
Укхаза-м кура к1ант1ий лийтаб, моастаг1ий охьаш,
Цар низ кхаьчаб эшаде уж 1аьржа балаш.
Массаг1аза кхийнад тхо барталдетта, кагде, ача?
Теша, ц1ийи-хийи 1амаш оттал 1айнад.
Республика! Къийсад оаха укх деношка кхача,
Тхона лоалахо а моастаг1а хулга хайнад.
Хьо 1очуежаяц сиглара, седъка божаш санна,
Денал долча к1ант1аша къовсаме кхеллай.
Детаг1оз хилийта х1ара бера, х1ара нанна,
Мукъален байракх оаха ч1оаг1ача бе еллай.
Еллай, ц1аккха к1аьда а ца луш, толам боахаш даха,
Де ца кхувш мел дисараш оахоша хькхолла.
Даьй ц1ийх ийна, б1аргий хиша лувчадаь лаьтта аха,
Мел бена бала, моастаг1чоа, мерех 1оолла.
Ворх1 шу даьлча мара мишта вода деша водар,
Цу юкъа тхо ткъамал даха, лаккха, г1айттад.
Б1аьшерашка тха халкъ, дакъа доацаш, г1ийла бо дар,
Х1анз Кавказа дог тхоай мохк болга д1ахайтад.
Хьалкхувргья хьо, Республика, лаккха айлуш сийле,
Хов сона, укх лаьтта к1аьд хургьяц хьа маьхе.
Хьо иштта хилийта кийчъю оаха турпала к1ийле,
Эшац тхона наьха лаьтта! Эшац наьхе!
Ца оташ г1орга вай, гаьнна-гаьна, 1оажал эшош,
Декхар да вай т1ехьений г1озаленга д1акхача.
Ч1оаг1лургда вай укх лаьттан т1а, даккха дуне тешош.
Ялсмален беш кхолларгья турпала даьй баьхача.
Г1ертаргба вай къарде, хургдац вайна в1алла атта,
Ц1ур бехкаргба юкъе, цхьацца к1иллой ийбеш.
Йишъяц доха! Низ кхоачалба, Дала ца1 веш, латта,
1оажал къаръеш, ду1айх чакхбургбараш кхебеш!..
Хьо чуежаяц сиглара, седъка божаш санна,
Денал долча к1ант1аша къовсаме кхеллай.
Детаг1оз хилийта х1ара бера, х1ара нанна,
Мукъален байракх оаха ч1оаг1ача бе еллай.
Республикан 7 шу дизарга
4 июнь 1999 шу, Назрань
"маршкаш" дац из?
Дац. :)Цитата:
Сообщение от Тот_Самый
Дам "марш" дар из. :)
Наш эквивалент русской ... ну... "лапочка,душенька..." и т.д.
Здесь "маршкаш"
http://www.ingushetiyaru.org/culture...seska/273.html
а здесь "машкаш"
http://www.ingush.ru/serdalo367_3.asp
Ях аз...
Ях аз: вахара наькъаш, кхелашца, зийна,
Тхо да харцон балаш, синошца, хьийна.
Тха хелкъа кхел хинний эзарца хьайза,
Ирача гебаг1айх дегаш д1атайса.
Массаг1аза г1ийртаб тха къонахчал тахка?
Массаг1за кхел яьй тхо дахийта ахка?
Тийшаболх кхестабеш, геттара сов говза,
Г1ийртаб уж тха вахар фега хьалловса.
Цкъарчоа царна мегаьд тхо Даймехках даха,
Халкъо хьамелкхеллар дуаш-молаш баха,
Ха кхаьчай х1анз совца, ца дезе шоаш белхар.
Тоъам бац селлара ханал хьалха вай кхелхар?!
Вийлавац ер лаьтта дита г1ийртар шийна!
Дита г1ийртараш ухк укх тха лаьттах ийна!
Укх лаьтта 1увдабеннаб уж даим ц1ийна
Укхунна доал де вусаргвац цхьаь-ца1 дийна!
Ловш мел волчоа тхоца, мерзза, цхьана ваха,
Хазалаш! Ер да маьрша, хьаьнала аха!
Д1ахалаш! Ер да юкъа, г1озолца ваха!
Йишйолаш тойш т1а г1озален иллеш даха.
Машарца мел венар кхоабаш да ер лабтта!
Вошалца мел венар хьоасташ да ер лаьтта!
Гаргало еначоа оаг1ув ба ер лаьтта!
Моастаг1ал деначоа 1оажал я ер лаьтта!
Ер лаьтта тхона деннад цу АЛЛАХ1-ДАЛА!
Г1алг1а вац йишйоалаш укх лаьтта вала!
Ер лаьтта къувсаш лайнаб оаха б1аь бала!
Укхох тхо ца къасташ дуне дохоргда ДАЛА!
Аз бала кодабу
Х1алакьяь юрташ ухк, молхалла яьга,
Б1аргагуш мел долчо лаьтта т1ом бувцаш.
Танкаш а д1аяхай, цхьа ткъаьх юрт аьга,
Бабаьрий декъашта 1аьржа к1ур тувсаш.
Хьо вар сох илланч ваьр, хестае хозал,
Къамашта юкъера доттаг1ал дувцаш
Я-Аллах1! Я-Робби! Хьа сийлал, возал!
Аз бала кодабу, син-пха д1алувцаш.
Г1озал д1атинний сох, яьнний из фетах,
Сай къаман бала ба аз дег чу 1увшар.
Х1ираша ганз 1оаяьй боабаьрий ц1етех,
Б1аргий хий мелаш да бисарий бувшар.
Даьй мехках даьха ди хетийташ ловзар,
Боккха ба т1абесса ер 1аьржа бала.
Тхов-к1ийле, пхьор доацаш хийла бувш тховсар,
Овлияий оарцаца Хьо оарцаг1вала!
Даьй боацаш дисача тха берий къина,
Х1ираша 1аьрждаьча йи1игий сийна,
Цар тугаш кхувсарах Хьай Элчан дина,
Ч1ир леха низ балахь, Я-Аллах1, тхона...
Хийрчад сох Хьо раьзахургвоаца къинош,
Са Даьла, дикаш я даь-хур аз хийла.
Аз ийрча даьхадац адамий синош,
Сагах дог кхаьрдадац хиларах г1ийла.
Къематди хуле а хуллашта доагаш,
Жожаг1атен яьшка уж ц1увзарах белхаш,
Ч1ир лехаш ца доахе цу къушта к1оагаш,
Са таьзет оттаргда баьгарех велхаш...
Массе а къамашца даьхад тхо хьаьнал,
Доттаг1ий хиннаб тха б1аь совг1а къамех.
Ха-зама д1атинний, качъений къонал,
Шин шаьлла ларх1ац аз вахаре сай мах.
Юрташка, ковнашка таьзеташ эттад,
Эзараш боабича низ бац пхьа леха.
Дег чурча са дорхех ткъамаш хьалг1айттад,
Хьо воацар, кхы вац тха, Аллах1, г1о деха.
Са сица ца дувше, низ бац цар дувша,
Духхьал ца1 дехар Хьогара - тхона низ балар.
Из 1а лой, раьза ва б1аь 1оажал 1увша,
Ч1ир лийха ди деча, фуд поэт валар?!
Ваьхав со во дича - во качдар кхераш,
Юхь1оаржо енаяц аз цьанне карта.
Хакхашта дуадаь тха ага-бераш
Диталехь лакъаргда Эсс, лоаман Фарта.
Дохаргда 1а кхелла сел хоза дуне,
Г1алг1ай фу хдаргда, х1ирий фу хадаш.
Хиларах уж къиза, унел а уне,
Тховсара а б1аьш ба тха наб ейна бадаш!..
Ах-бийса д1атинний, сатесса даьннад,
Гударг мо ваг1а со, сай уйлаш лехкаш.
Малха к1ал са къамо б1аь 1азап меннад,
Цох дуне сувсадеш сувс лаьттан пехкаш.
Тха Аллах1! Тха Даьла! Тха сийлахь Паччахь!
Хьога ба щортта низ, бакъдар коттдаккха.
Шалтанчий муц1араш йоахаш юхмаччахь
Низ балахь х1ирий т1увс цкъа "халхабаккха!"
Я-АЛЛАХ1, Я-РОББИ!
Я-Аллах1, Я-Робби! Со сенна кхеллав,
Низ беце моастаг1ий ата?
Ер къоалам 1а сона бе сенна беллаб,
Са иллей деза цкъа хада?
Куц долаш, тоам болаш кхеллад 1а дуне,
Ваццалца дог доаг1аш хьежа.
Дита да ер хала, дале а уне,
Дог ч1ехкош, б1ргаш г1ерт леша.
Хов сона, валанза варгвац Хьо мара,
Дилладац 1а кхоане гойта.
Хьа кхеле верзанза вергвац тхох х1ара,
Дахаш а латташ тхо той т1а.
Цудухь дех аз Хьогара, Къахетам белахь,
Овлияй оарц далахь, Даьла.
Мел даьча къиношта тхона гешт делахь,
Укх дунен, Къематден Аьла!
Г1ийлача тха къама барт-цхьоаг1о ялахь,
Гургболаш моастаг1ий оачаш!...
Балийна тхоаш а да тхо тоъала бехке,
Гулдаьндаь ца эша къинош.
Хьо раьза мел воацачоа даьннад хо дехке,
Къиношта ц1енделахь синош.
Дехке ца ваьнначоа 1айха кхел елахь,
Тха а ба халкъах д1ахаьда.
Рузкъашта т1акъув уж, ца кхераш 1елах,
Морх латт цар б1аргашка, кхаьта,
Я-Аллах1, Я-Робби!...
СА СТИХ
Яга, са стих, яга,
Ц1ера ала баьле!
Кхака, са стих, кхайка,
Сийдолча Даьле!
Хьо яц сапа тоха дезаш,
Эшац хьо йитта.
Хьо сона эша бакъдар,
Син сийг санна, литта,
Кхайкадеш, из даггара,
Дунен малха даккха.
Ловш болча боккхача балах,
Бохош, йист яьккха.
Бакъдар лаха водачоа
Эш хьаькъал дала,
Човнаш 1увдалучоа -
Шовда хулаш мала.
Эш хьо сона, са стих,
Шалтанчий садаккха,
Даим укх лаьттан т1а,
Бакъдар коттдаккха!
Моастаг1ех къахийте,
Цхьаккха х1ама ма хетта.
Ди детта, са стих,
Сангала ди детта!
Ц1аккха к1аьд ца луш,
Сийна ала бетта!..
1992-ча шера, ноябрь бетта....
1о ма яккха Россен хоамат качар,
1о ма яьккха! Хьоаде хьай этта гош!
Хьо 1ояьккха г1орте, кхер хьо ачар,
Хьа юрт, хьа мохк бохабаь, са д1ахьош.
Хьо хьакхеллав 1ункар латташ ваха.
"Ч1икъ" ца доаккхаш, Россе де яххар деш.
Бокъо я хьа "Нана-Росси," - яха,
Ж1але санна, дуаш хьай чамза деш.
Х1ирий оаг1ув лаьца латт из ч1оаг1а,
Царна ба из, ца лакъа, бетта етт.
Цун бе доал х1анз т1ема кхеллий д1оаг1а,
Х1ирий хьесташ,
вайна цо гебаг1 1етт.
Мел зама я ер хьал иштта латта?..
Россен бала ца ловш цхьа г1алг1а вац.
Б1аьзза дена хургда са дог датт1а,
Х1анззалца се мишта вах сона хац...
Даргдий-те ер даим иштта лаьтта,
Доале сона йоаккха тамаш хет...
Массаг1а мимар дежад, лардаш ийтт1а?..
Бекхамо барг Росен лардах бетт.
Со г1алг1а ва
Моакхазах хьабаьнна сийг санна,
Со Г1алг1а ва - ц1ена Г1алг1а.
Бала бенабац аз цхьанне нанна,
Со бахьан цхьаккхе дац телха.
Цавутар ва со, бартал ветташ,
Гебаг1 ба даим хьачу1етташ.
"Сенна вах?" - да сога хьахетташ,
Соцца, са къам 1ела тетташ.
Из хьал да тахан иштта латтар,
Витац со Даймехка ваха.
Тамаш еций са дог ца датт1ар?
Сай ц1аг1а витац со ваг1а.
"Дита, - йоах сога, - лаьтта". Лаьллав
Ах-б1аь шу д1адахад кхестош.
Кхойтта шера лахьтий чу ваьллав,
Хьаг1 чутетташ, вестош.
СО цар веттав, чархаш т1а вувзаш,
Баьхаб цар сох сийна ала.
Денна вув со, к1ийленна хувшаш,
Бусталургбац аз лов бала.
Ткъанараш я уж, хьат1аяьхка,
Баьнна, баьха моттиг а йоацаш.
Цар зулам мехкад иттех мехка,
Тийшаболх мехкош, синош оачаш.
Соца ва со кхелла са Даьла!
Декхар да са, надж санна, латта!
Гунахь доацаш боабаьрий маьла,
Дукха ха йисаяц цар шоа батт1а!
Ди доаг1а...
Малх ца гойташ х1ана ух 1уйреш,
Син-сатем боабаь елхаш?
Молхах лелхаш х1ана ювс сайреш,
Ха йоацаш къонгаш кхелхаш?
Пхьерех-мартах х1ана хьег бераш
Тхов-к1ийле йоацаш бувша?
Х1анав моастаг1а даим вейх кхераш,
Ца к1ордош к1ийлен хувша?
Х1анаб б1аргаш дорхаш чу1айна,
Вахарах маьрий хтнна?
1оажал 1а-те шаккъе б1арг байна,
Бахьа безарех тинна?
Дажал 1а-те даьре оап мехкош,
Оапа к1ал гебаг1 бег1а?
Вай кхел я-те ц1ера яьй кхехкош,
Кад кийчбеш х1ара дег1а?
Мел яьрч кхийхкад вай синош кхехкош,
Моттийташ "къаман фу хад"?
Вай котдийнад, ц1ена=ц1ий мехкош,
Са къам, хьо Далла к1ал латт.
Цо хьо дитац ший йоаккхо йоацаш,
Харцон низ бакъчо д1акъовл.
Паччахь, эпсар, салтий а оачаш,
Козарий б1алгаш т1айовл.
Низ бар аьнна, доал бера доаккхаш,
Вежавац хийла паччахь?
Хьаькъал Дала хьаь чура доаккхаш,
Хьаькъалч воал юхамаччахь.
Г1оза вийлар, ираз д1акъаьхке,
Текхош хул даькъаза мул.
Даьла дог1ан к1ажараш мехке,
Тоатолгах доккха хий хул.
Шо-шоай ханаш оттаяьй Дала,
Цхьаккхе дац бекхам боацаш.
Бала ларах йишъяц вай лала,
Ди доаг1а бала оачаш!..
Дегага
Тахан ловш болча къизача балах,
Вай шовдаш, махьарч детташ, делх.
Элгацех бувлача ц1ера алах,
Лоамаш чувхош, т1аьский к1ур лелх.
Дулхах даьдале, хьо сона эшац,
Дог! Алал 1а хье сенах даьд?
"Г1алг1ай баьб дулхах", - оале, со тешац,
дулхах бич лургбар уж м1аьд.
Ноаной хьежж - дийна чуртий улгаш,
Цар къонгаш, батта, чархаш т1а бувз.
Мехкарех детт цар чона кулгаш,
Декъаш т1а чона б1аргаш лувз.
Даттар хьажж зуй 1а, са дог, сувса?
Боагача г1алг1айх йоаг1а из жьажж.
Дорхле, са дог! Ала д1атувса,
Морцаргйолаш б1аьра яьнна надж!
Вай къамах даь "тоталакх" 1а зел...
1омехкад тахан вай ц1ена ц1ий.
Б1аьннешка кхаьчай вай 1аьржа 1ел,
Эзарнейх яхай вай 1аьржа вий!
Бекхам бе онк деце, са дог, саца!
Вайна даь дицдаьр вац къаман во1.
Дицлургдолчун пхаьнний ц1ий таца!
Цхьа зовзанч б1арчча полк зовъе тоъ.
Х1ирийче яьг1ай к1ийленна хайна,
Г1алг1айх де шоашта хьаьна лахь.
Россен низаца т1акерч из вайна,
Цар вайга боккха бала бахь.
Теник яьй цар вай мехках, ловзо,
Бакъдар цар, к1ор санна, 1аьрждаьд.
Г1ерт уж вайна аьшка гел хьовзо,
Вахар де даимленна баьд.
Даьла кхелах, бекхамах ца кхераш,
Дуненчухь ца даьр цар вайна даьд.
Хьакхарч юзае тийсад вай бераш,
Ата вай низа т1еххьара к1аьд.
Вай даьй г1овттаргбар, г1овтта низ хилча,
Ийбеш дорхденнача ц1окъ-лома мухь.
Лоамаш херцаргдар, шоаш харцаргхилча,
Аьлеш чувхадеш цар чхараш чуух.
Цар шоаш кхетадаьд шоаш г1алат бовлар.
Кхийнавац малха т1емо ваь во1,
Бекхамо кхер уж шоай ковнаш къовлар,
Садеттаро-м дорхий уйлаш йо1...
Валанза варгвай цхьа Даьла воацар,
Моастаг1ех диза лотале, са дог!
Х1анз 1оажал я вайна вешел кхоачар,
Цох кхере таца, хиле шийла бог!
Мне интересно мнение форумчан относительно творчества Плиева М.-С.
Выкладывая сюда его стихи, чувствую себя иногда немного притворщицей, потому что я поклонником не являюсь.
Тема начата именно с просьбы о поиске стихов Плиева М. Значит есть и поклонники.Читаются тяжело, но смысл глубокий.Неплохо бы еще и биографии авторов публиковать вместе со стихами? )))Цитата:
Сообщение от Я_!
сона укх уйлаяздараша юкъера дешай торжамаш деза, кха (я), (ба), е (да) язде йицамалелахь, баркал:
бохк
кхурч
К1инт1о
К1аьд короц
Хьаьр-кхера
Цоацхол
Низбарашта
1овкъараллар
къушта к1оагаш
Шин шаьлла
Эсс
Фарта
барт-цхьоаг1о
Моакхаз
лахьтий чу ваьллав
аьшка гел
бохк - 1. бохк (ба, ба) - составная упряжка у плуга; 2. бохк (ба, да) - подпруга, подбрюшник
цоацхол - (да, да) - яма для обжигания извести
Низбар - (да) - расправа, гонение, силовое давление
Моакхаз - (ба, да) - кремень
лахьта - (да, да) - ниша в могиле у мусульман
гел - (я, я) - обруч сита
Пока только это. Остальное еще поищу
Какие же умные Я и Sapral Mikail. Честно!
В мой адрес это не заслуженно, Магомедовна)) У меня словари под рукой, они умные)Цитата:
Сообщение от Магомедовна
Биографии скоро будут.Цитата:
Сообщение от Noucost
Ну, если есть поклонники, значит продолжаю выкладывать)
Мне стихи Плиева тяжело читать не из-за смысла или языка, а из-за недоверия и от того, что красоту не чувствую (и еще что-то важное тоже).
Фу ха я?
Фу ха я тхо укх лаьтта даха.
Тхона дунен къематаш дайза.
Тхога «Д1адовла», «Дала» -яха,
Мехках даьха тхо д1а-са тайса?
Фу ха я тхона харцо ейза,
Цо кагдеш, 1оажалло тхо зийна,
Тха къиза кхел б1ехал мо хьайза,
Синой дикал Береша йийна?
Фу ха я тхо даггара ца дела,
Ц1енача ц1ийх 1аьржа дорх ийна?
Мишта мог тхона лаьтта лела,
Мишта дисад тхо х1анззалца дийна?
Фу ха я набарах ца дузаш,
Кхоаненга сатувсаш тхо делха,
Сабаро синош дуаш къувсаш,
Тха дегайх ц1ера-т1аьскеш лелха?
Гуш моцал, байнараш д1а-пана.
Т1ехкаш сувс эг1азал чуессе.\Дизар кхер тхо массехана,
Шуна гонахь уж мискаш бесе.
Цу Далла ку-кха ловшбола бала.
Озал, дистал оаха мел лайнар!
Хьовзалехь синойх йокъ еш ала,
Юхадала, зуд, к1тйленна хайнар!
1емад коттувла, лега, эша,
1оажалло а лийсад тхо хийла.
Даьлах шоаш теше, цъа сох а теша,
Ц1окъ ломаш да тхо, хетте а г1ийла!
Б1атш-шераш да са дешай тешаш,
Чингисхан, гоаз-Темар дац кхаьрда.
Сий бахьан, ц1ена ц1ий 1олешаш,
Эскараш ухк тха даьша даьрда!
Т1уралга дувцаш, чу мА 1еха,
Цхьа Даьла ват хо гора овтта.
Адамаш! Тхоцара машар леха.
Ц1ий 1омахкалехь, дех, хьалг1овтта!
Фуд вай лехар?
Фуд вай лехар? Фуд вай дехар?
Ду1аш де вай увт.
Ду1аш дешшехь, меттахь, техар,
Нах, вай аьрдехь кхувд.
Хьарам-хьаьнал диц а денна,
Ер дуне вай техк.
Теха вийна, дохьаж менна,
Къонгаш вай д1абехк.
Сискал йоацаш, моцал венна
Царех цхьаккхе вац.
Маха теха е кад менна
Веннар массав хац.
Ахча, рузкъа цо чудахье, -
"Ер мичара?".. дац.
Даькъазъяьккха йо1 чуяьхье,
Мича лийнний хац.
Гашиш, къаракъ дийнахь-бус вай
Иман дайна дохк.
Уж ца дохке меца дус вай?
Воашта лахьташ оахк.
Даьла-м 1от1ахьежаш ваг1а,
Из синошка хьежж.
Нах, вай хьоашка шайт1аш даг1а,
Уж вайх делакъежж.
Йоах цар: "Далла корта бетташ,
Шо тха мурдаш доад"...
Вайна юхь т1а тугаш детташ,
Хьоашка етт цар боад.
Низ ма бий цар дагадайта.
"Ер хьаде!" - цар оал.
"Воаш къонахий долга хайта",
Ду вай зулам, къоал.
Гой, ца1, ше лергвоацаш санна,
Даггара йоаккхаш хьувз.
Вокхо белхам чукхухь нанна,
Когаш харцахь лувз.
Наркотикех маха тоха,
Яккха, вовха лех.
Теха ваьлча, ца1 ве воха,
Аькха хиле 1ех.
Ший ва е вац хьоа бац къоасто,
Тох цо герз е урс.
Тоам беш, къоаной увт из хоасто,
Ву цох "къонах-дурс":
"Ай, мичара!... Хьалххара-хьалха,
Маха техаб цо.
Ц1аькха тохаргбац укх малха,
Лергва ца де во.
Хьувзаяьйий...Д1аюгаргья...
Бинза баргбац тоам...
Ву, чуволле, дов д1аьхлургда,
Юкъе отташ гоам..."
"Малаг1а ва из дохьаж дехкар?"...
Цхьанне хаттац из.
Воай къамарге воаш къувл т1ехкар,
Вай воаш був вай низ...
Вай вахара, вай лелара
Аллах1 раьза вац.
Хьарам-хьаьнал вай эдарах
Бусалба вай дац.
Деза, сиха, тохаденна,
Дита хьарам хьакъ,
Ца лой кхее жожаг1т1енна
Эзар-эзар бакъ.
Деза, делхаш, Даьле дерза,
Цо дар дехаш гешт.
Ха ма йоае, ва нах, керза!
Цо-м вай х1анз а хьест.
Аллах1 хуле вайна раьза,
Вай малх къагаргба.
Х1анз мо, дахе Далла 1аьса,
Вай мохк агаргба...
Фуд вай лехар? Фуд вай дехар?
Ду1аш де вай увт.
Ду1аш дешшехь, тхов т1атехар.
Нах, вай аьрдехь кхувд.
...Низ балахь тхона
Кашамий аре мо, х1аний хьо, сайре,
Б1аь бала чубенна, 1ан юкъ мо шийла?
Х1ай, зама! Х1аний хьо сел дорха, хьайре,
Са дег чу ца ейташ сийрда уйла?
Да вийна моастаг1а мо, вахар да дорха,
Доаллаш мо г1ийлача къаман фу хоадо.
Х1аране ков-карта да, оахам мо, корха,
Мух хьайча хьоргдолаш цу т1ема боадо.
Белхача тхой ноаной г1ийла оаз хозаш,
Г1аддайна ваг1а со, набар-сий байна;
Ха йоацаш лийгарех човний дог лазаш,
Ах-бийсан боадоне, гударг мо хайна.
Б1аргий хий мехкадеш, лувчабеш накха,
Ваг1а со, са Аллах1, ду1а деш хайна.
Дог да са аьшк санна, уйлаш я акха,
Ер дуне 1ооллал дорхал чу1айна!
Ма дий Хьа ер дуне белараш белхабеш,
1а гораоттаваьв коттаваьннар хийла.
Укх замаг1, тхо да-кх массаза делхадеш,
Бераш т1ехь, керчадеш ц1енача ц1ийла.
Я-Аллах1, Я-Робби! Хьо воацар Даьла вац!
Малайкий оарцонца оарц далахь тхона!
Я-Аллах1, Я-Робби! Хьо воацар аьла вац!
Овляий оарцанца г1о делахь тхона!
Къиношта ц1енделахь, къаман барт белахь,
Укх балан букъ кагбе низ балахь тхона!
Г1ийлача ду1ашца кхайкарий юхь елахь,
Синошта ч1оаг1дала низ балахь тхона!
Даьмехках хьегарий меца б1арг бузабе,
Хьай дунен иразах цинц балахь тхона!
Тхоай къаман сий лорош, моастаг1ий эшабе,
Я-Аллах1, Я-Робби, низ балахь тхона!