***
Йолле, йолле, са назмаш,
Й1аьхаг1а йохийташ оаз.
Деладе г1оза адамаш,
Хила зиза санна хоза.
Долле, долле, са илеш,
1аьрчча лаьттан т1аг1олла.
Доаг1ачун, додачун уйла еш,
Долле дунен чухь г1олла.
Бера ага т1а хайше,
Цун б1арг сийрдабаккха,
Дунен дег чу йийше,
Тхьайсадар сомадаккха.
Долле, са вахар, са уйлаш,
Дегай оалхазараш хиле,
Долле, са наьна лоамаш,
Бетто мо сийрдадаьхе.
Са даьй г1алашка хайше,
Оаш дахар денар дувца.
Са наьха дегашка хайше,
Дунен бакъдараш дувца.
Ага илли
Ший дог теркош санна, хоза
Дахчан ага теркош,
Йохийташ шорто оаз,
Яг1а нана илли доахаш:
"Вижалахь, нане, вижалахь,
Мерзача набарах, мерза,
Тхьовсалахь, нане, тховсалахь,
Хозача набарах, хоза.
Леларгвац хьо саг1а дехаш,
Яхаргдац хьох эздий вац,
Хьувзаргвац хьо ираз лехаш,
Аргдац хьох дын дика бац.
Гургъяц хьона аьрга къел,
Хургвац хьо, гож хьалхабаьнна, -
Лоаман босешка мухьарч кхухьаш
Леларгвац хьо букъ т1абаьнна.
Хьалкхе, хьалкхе, нанена вахарг,
Кхоане я хьога хьежаш...
Хьалкхе, ч1оаг1ле, дукхавахарг,
Даьхе я хьона хьо везаш.
Кхухьаргвац хьо есарийла,
Леларгвац хьо ираз дехаш.
Дунен т1а вахаргва хьо сатийна,
Яхача замах велакъежаш.
Мехка юкъе вахаш-лелаш,
Лелоргъяц 1а даьшкара цхьоал,
Сашорта дог кер чу долаш,
Дергда 1а хьайна доал.
Хьалкхувргва хьо 1илма дешаш,
Мехка да хургва хьох.
Хьоцар вахар дукха дезаш,
Со а дунен т1а хоза яхаргья.
Хьалкхе, хьалкхе, нанена вахарг
Кхоане я хьога хьежаш...
Хьалкхе, ч1оаг1ле, дукхавахарг,
Даьхе я хьона хьо везаш.
Орджоникидзе венна ди
Алала сога,
Ва са наьна лоамаш,
Х1анад шо
Сел г1айг1ане даха?
Кер чу таьзет
Эттача мо делхаш,
Х1ана латт шо
Сел кортош чудаха?
Алал сога, г1ийла ди,
Х1анад хьо сел шийла,Х1ана лел хьо
Г1ийла ц1увзаш,
Во1 веннача
Наьна мо дог дайна.
Х1анаб малх
Сигала хьувзаш?
Алал сога,
Ва 1аьржа лаьтта,
Малаг1 фос
Йихьай 1а тахан?
Ва къиза 1оажал,
Воал со хьога хатта,
Тхона юкъера малав
1а вихьар тахан?
Маьржа-я1! Г1айг1а,
Хьарг1а хинна,
Х1ана г1ерт хьо
Тха ц1ен юхе?
Алал сога
1а мукъаг1 бакъдар, са дог,
Х1ана делх хьо
Сел г1ийла, г1айг1ане?
Дего аьлар,
Дего аьлар...
Б1аргех хий доладелар,
Бала хинна,
- "Дунен т1ара вихьав,
Дунен т1ара вихьав
Сийдола адамий во1", -
аьнна.
Какой замечательны был человек! Просто глыба какая-то! Сколько энергии, сколько страсти, сколько позитива!
Он часто бывал в доме, где проходило мое детство, рассказывал нам сказки, был доброжелательным, открытым. А смеялся так громко и заразительно, что все вокруг, казалось, вторило ему. Это были как-будто другие люди...
Недавно встетила другого ингушского поэта. Отвернулся, сделав вид, что мы не знакомы, хотя совсем недавно был так "тронут заботой и вниманием", что даже обещал "отразить это в своем творчестве" (тогда он нуждался в помощи, а теперь, получив все, в чем нуждался, стал забывчив). А амбиции космические: всех вокруг иначе, как "мой народ", и не называет.
Сытый, ни в чём не нуждающийся поэт не пишет стиховСообщение от Крымова
Там, где кончается терпение, начинается выносливость.
Бийсанара баьри
1аьржа бийса,
Ва 1аьржа бийса!
Меца борз хинна хьо х1ана увг1ар,
Мерза безам баа еза бийса
Сел сатем байна х1ана хьувзар?
Х1ана водар из ха яхача хана
Фертаз санна дехках хьерчаш,
Г1анаша хьеста везача хана
Бетта сердалах сел кхераш?
Е ц1агг1а доккха хатар хинна
Къахьа кхаъ баккха водар-теш,
Е дукха веза саг венна
Таьзета отта водар-теш?
1аьржа боад, 1аьржа хьарг1 хинна
Б1аргаш хьувзача хана,
Сатассара кхераш, сихвенна
Из хьанна к1ийленна водар ха яхача хана?
Из вар т1емо човхаваь,
Моастаг1чун молхо даьрваь,
Истий-берий ч1ир леха водаш хинна
Ц1имхара-бирса лоаманхо,
Даьхен майра т1емахо.
Бийсанара баьри
1аьржа бийса,
Ва 1аьржа бийса!
Меца борз хинна хьо х1ана увг1ар,
Мерза безам баа еза бийса
Сел сатем байна х1ана хьувзар?
Х1ана водар из ха яхача хана
Фертаз санна дехках хьерчаш,
Г1анаша хьеста везача хана
Бетта сердалах сел кхераш?
Е ц1агг1а доккха хатар хинна
Къахьа кхаъ баккха водар-теш,
Е дукха веза саг венна
Таьзета отта водар-теш?
1аьржа боад, 1аьржа хьарг1 хинна
Б1аргаш хьувзача хана,
Сатассара кхераш, сихвенна
Из хьанна к1ийленна водар ха яхача хана?
Из вар т1емо човхаваь,
Моастаг1чун молхо даьрваь,
Истий-берий ч1ир леха водаш хинна
Ц1имхара-бирса лоаманхо,
Даьхен майра т1емахо.
Хьетт
Лоам т1а гуллий,
Лоам т1а шоарткълий
Бертех къьахка
Дын санна.
Ди техача мо
чуйолалу хьетт.
Лакха лоамаш
лийлхача санна,
Лаьтта аьгача мо
из йоаг1аш хетт.
Шийла хьалхашка
Нийс мел деннар
Моастаг1чо санна
Х1алакдии,
Из шаьрача арен т1а
йоал.
Т1аккха маьлха
З1анараш к1аьдйий,
Из хий хиле
Лаьттан т1ар д1айоал.
Сел дуне х1алак
Х1ана даьд цо,
Сел лар йоацаш
Ше йовргхилча?
Сел наха бала
Х1ана баьб цо,
Кхы ший яха
Денал ца хилча?
Хьетт
Лоам т1а гуллий,
Лоам т1а шоарткълий
Бертех къьахка
Дын санна.
Ди техача мо
чуйолалу хьетт.
Лакха лоамаш
лийлхача санна,
Лаьтта аьгача мо
из йоаг1аш хетт.
Шийла хьалхашка
Нийс мел деннар
Моастаг1чо санна
Х1алакдии,
Из шаьрача арен т1а
йоал.
Т1аккха маьлха
З1анараш к1аьдйий,
Из хий хиле
Лаьттан т1ар д1айоал.
Сел дуне х1алак
Х1ана даьд цо,
Сел лар йоацаш
Ше йовргхилча?
Сел наха бала
Х1ана баьб цо,
Кхы ший яха
Денал ца хилча?
Маьлхара каша
Ваьхав миска, ваьхав г1ийла
Миска лоаманхо.
Хиннад цун ц1а даьсса, шийла,
Чухьувзаш из 1аьржа сагото.
Белажах - топ, юкъах шалта.
Кулг диллал з1амига оахам,
Нецаша диа дахчан ага, -
Из хиннаб цун беррига боахам.
Ваьхав, лийнав, иразах хьегаш,
Нажа тов хинна къел дег чу йижа,
Ваха, лела г1ерташ, къахьегаш,
Вала ца могаш, дуне дита.
Дуненга сатийсача ший б1аргех
Мецача хьарг1о чам баккхар кхийра,
Эздий долаш, кхийна ший дег1
Мецача берташта гоам бохор кхийра.
К1айча дуненга 1адика йийца,
Шалта, топ шийца ийца, -
Из дунен миска хьаша,
Хайнав цу маьлхарча каша.
Ваши права
Ответить с цитированием